اراده کافی نیست
دانستن تلهها کمک میکند، ولی کافی نیست. حتی خود پژوهشگرهایی که این تلهها را کشف کردند میگویند هنوز در آنها میافتند. در لحظهٔ هیجان، ذهن تند سریعتر از هر دانستهای است.
راه چاره، ساختن سپری است که قبل از هیجان آماده شده: برنامهٔ نوشتهشده، دفترچهٔ معامله و قانونهایی که تصمیم را از لحظهٔ هیجان جدا میکنند.
برنامهٔ یکصفحهای
برنامهٔ معامله لازم نیست طولانی باشد. یک صفحه کافی است: هدفت از سرمایهگذاری، حداکثر درصد سبد در یک سهم، حد ضرر هر خرید، حداکثر ضرر در روز و هفته، و اینکه چند بار در هفته معامله میکنی.
این صفحه را وقتی آرامی بنویس و روزهای پرهیجان فقط همان را اجرا کن. اگر خواستی قانونی را عوض کنی، آخر هفته و با ذهن آرام عوضش کن، نه وسط روز.
دفترچهٔ احساس
در دفترچهٔ معامله برای هر خرید و فروش چهار چیز بنویس: دلیل، حد ضرر، هدف و حست در آن لحظه (آرام، ترسیده، هیجانزده، عجول).
بعد از چند ماه، دفترچه را بخوان. معمولاً معلوم میشود بدترین معاملهها با کدام حس شروع شدهاند. این آینهای است که هیچ تحلیلی جایش را نمیگیرد.
قانون یک روز صبر
بسیاری از سرمایهگذارهای باتجربه یک قانون ساده دارند: هیچ تصمیم بزرگی را همان روزی که هیجانش را حس کردهاند نمیگیرند. تصمیم را مینویسند و فردا دوباره میخوانند.
این قانون در بازاری مثل بورس تهران که خبرها و صفها در چند دقیقه دست به دست میشوند، ارزش بیشتری دارد. بیشتر فرصتهای واقعی با یک روز صبر از دست نمیروند؛ بیشتر تصمیمهای هیجانی با یک روز صبر گرفته نمیشوند.
سپر را وسط جنگ نساز
اشتباه رایج این است که برنامه را بعد از یک ضرر بزرگ یا وسط یک رشد هیجانانگیز بنویسی یا عوض کنی. برنامهای که در هیجان نوشته شده، خودش از همان هیجان آمده.
زمان درست برای نوشتن و اصلاح برنامه، روزهای آرام و آخر هفتههاست.
خلاصهٔ درس
دانستن تلهها کافی نیست؛ سپری لازم است که قبل از هیجان آماده شده باشد.
برنامهٔ یکصفحهای، دفترچهٔ احساس، قانون توقف و یک روز صبر، چهار سپر اصلیاند.
کار امروز: برنامهٔ یکصفحهایات را بنویس؛ بعد از آزمون پایانی، تست «ذهن من» را دوباره بده و تغییرت را ببین.
واژههای این درس
- حد ضرر
- قیمتی که از قبل تعیین میکنی تا اگر سهم به آن رسید بفروشی و ضرر بزرگتر نشود.
- پایانی
- میانگین وزنی قیمت معاملههای روز؛ قیمت رسمیای که دامنهٔ فردا از آن حساب میشود.
خودت را بسنج
۱.هر تله را به سپرش وصل کن
- ترس از جا ماندن
- نگه داشتن ضرر
- معاملهٔ انتقامی
- اعتماد به نفس زیاد
دیدن جواب
- ترس از جا ماندن
- قانون ۲۴ ساعت
- نگه داشتن ضرر
- حد ضرر نوشتهشده قبل از خرید
- معاملهٔ انتقامی
- قانون توقف روزانه
- اعتماد به نفس زیاد
- مقایسهٔ دفترچه با شاخص
برای هر تله، سپری داری که قبل از هیجان آماده شده.
۲.یک هفتهٔ معامله با سپر ذهن را مرتب کن
- آخر هفتهٔ قبل: برنامهٔ یکصفحهای را بخوان یا اصلاح کن
- آخر هفته: دفترچه را بخوان و تلهها را پیدا کن
- روزهای پرهیجان: فقط برنامه را اجرا کن
- هر معامله: دلیل، حد ضرر، هدف و حس را بنویس
دیدن جواب
- آخر هفتهٔ قبل: برنامهٔ یکصفحهای را بخوان یا اصلاح کن
- هر معامله: دلیل، حد ضرر، هدف و حس را بنویس
- روزهای پرهیجان: فقط برنامه را اجرا کن
- آخر هفته: دفترچه را بخوان و تلهها را پیدا کن
برنامه، اجرا، بازبینی: هر هفته همین چرخه.
۳.بهترین زمان برای عوض کردن یک قانون برنامه کی است؟
- الف)آخر هفته و با ذهن آرام
- ب)وسط روزی که بازار تند بالا میرود
- ج)درست بعد از ضرر بزرگ
- د)وقتی کانالها خبر مهمی دادهاند
دیدن جواب
جواب: الف) آخر هفته و با ذهن آرام
قانونی که در آرامش عوض شود، از ذهن آهسته آمده.