همه از متوسط بهتریم
در پژوهشی معروف در آمریکا از رانندهها پرسیدند چقدر خوب رانندگی میکنند. حدود ۹۰ درصدشان خودشان را از رانندهٔ متوسط بهتر دانستند؛ چیزی که از نظر ریاضی برای همه ممکن نیست.
ما معمولاً مهارت خودمان را بیشتر از واقعیت و شانس را کمتر از واقعیت میبینیم. به این حالت اعتماد به نفس زیاد میگویند.
چند سود پشت سر هم
در بازار، اعتماد به نفس زیاد معمولاً بعد از چند سود پشت سر هم میآید. ذهن سودها را به مهارت نسبت میدهد و ضررها را به بدشانسی.
در بازاری که همهچیز بالا میرود، تقریباً همه سود میکنند؛ ولی این سود بیشتر مال بازار است تا مال انتخابها. وقتی بازار برمیگردد، معلوم میشود چقدرش مهارت بود.
کسانی که بیشتر معامله کردند، کمتر سود بردند
برد باربر و تری اودین معاملههای بیش از ۶۰ هزار خانوار آمریکایی را در سالهای ۱۹۹۱ تا ۱۹۹۶ بررسی کردند. یکپنجمِ خانوارهایی که بیشترین معامله را داشتند، سالانه حدود ۱۱٫۴ درصد سود بردند، در حالی که بازار در همان سالها حدود ۱۷٫۹ درصد بازده داشت.
کارمزد هر معامله و تصمیمهایی که از اطمینان بیش از حد میآمد، بخش بزرگی از سود را خورده بود. عنوان مقالهشان این بود: «معامله کردن برای ثروت شما خطرناک است».
بعد از سود، حجم را بزرگ نکن
اشتباه رایج این است که بعد از چند معاملهٔ موفق، پول بیشتری روی معاملهٔ بعدی بگذاری چون «کار را یاد گرفتهای». اگر آن موفقیتها بیشتر کار بازار بوده باشد، اولین ضرر با حجم بزرگ میتواند سود چند ماه را ببرد.
اندازهٔ هر معامله را با قانون ثابت تعیین کن، مثلاً «حداکثر ۱۰ درصد سبد در یک سهم»، نه با حال خوب این هفته.
دفترچه، داور منصف
بهترین درمان اعتماد به نفس زیاد، عدد است. هر معامله را با دلیل، تاریخ و نتیجه بنویس. بعد از ۲۰ یا ۳۰ معامله، سود خودت را با شاخص کل در همان مدت مقایسه کن.
اگر از شاخص جلو بودی، شاید واقعاً مهارت داری. اگر نبودی، بدون اینکه کسی قضاوتت کند، فهمیدهای کجای کار باید عوض شود.
خلاصهٔ درس
بیشتر آدمها مهارتشان را بیشتر و نقش شانس را کمتر از واقعیت میبینند، مخصوصاً بعد از چند سود.
معاملهٔ زیاد با کارمزد و تصمیمهای عجولانه، سود را میخورد؛ پرمعاملهترینها از بازار عقب ماندند.
کار امروز: سود چند ماه گذشتهات را با شاخص کل در همان مدت مقایسه کن.
واژههای این درس
- شاخص کل
- عددی که حال کل بورس را نشان میدهد؛ بالا رفتنش یعنی روی هم قیمت شرکتها، بهخصوص بزرگها، بالا رفته.
- کارمزد
- پولی که برای هر خرید و فروش به کارگزاری، بورس و مالیات میدهی؛ روی هم کمی بیشتر از یک درصد در هر رفت و برگشت.
- حجم
- تعداد سهمهایی که در یک روز معامله شده.
خودت را بسنج
۱.طبق پژوهش باربر و اودین، کسانی که خیلی زیاد معامله میکردند…
- الف)سود کمتری از بازار بردند
- ب)سود بیشتری از بازار بردند
- ج)دقیقاً هماندازهٔ بازار سود بردند
- د)هیچوقت ضرر نکردند
دیدن جواب
جواب: الف) سود کمتری از بازار بردند
پرمعاملهترینها حدود ۱۱٫۴٪ در سال گرفتند و بازار حدود ۱۷٫۹٪.
۲.کسی که در سال ۴۰ بار خرید و فروش کامل کند و هر رفتوبرگشت حدود ۱٫۲۵٪ کارمزد بدهد، فقط از کارمزد تقریباً چقدر از سرمایهاش را میدهد؟
- الف)حدود ۵۰ درصد
- ب)حدود ۵ درصد
- ج)حدود ۱٫۲۵ درصد
- د)هیچ
دیدن جواب
جواب: الف) حدود ۵۰ درصد
۴۰ × ۱٫۲۵٪ = ۵۰٪. یعنی فقط برای اینکه سر به سر بماند، باید حدود نصف سرمایهاش را از بازار سود بگیرد.
۳.هر فکر را به اصلاحش وصل کن
- «سه بار درست گفتم، پس بلدم»
- «این بار مطمئنم، پول بیشتری میگذارم»
- «ضرر قبلی بدشانسی بود»
دیدن جواب
- «سه بار درست گفتم، پس بلدم»
- سه بار برای جدا کردن مهارت از شانس کم است
- «این بار مطمئنم، پول بیشتری میگذارم»
- اندازه را قانون تعیین میکند، نه اطمینان
- «ضرر قبلی بدشانسی بود»
- ضررها را هم مثل سودها بررسی کن
سود و ضرر هر دو را باید با یک معیار بررسی کرد.