راوی چت

راوی بنیاد

راوی بنیاد

راوی صندوق

راوی صندوق

راوی آموزش

راوی آموزش

راوی هشدار

راوی هشدار

راوی کالا

راوی کالا

راوی گپ

راوی گپ

راوی راهبرد

راوی راهبرد

راوی دارایی

راوی دارایی

راوی آپشن

راوی آپشن

راوی خودرو

راوی خودرو

راوی گیم

راوی گیم

هیجان رشد و ترس از جا ماندن

🧠 دوره: روانشناسی بازار

هیجان رشد و ترس از جا ماندن

درس ۲ از ۱۲ · ۲ دقیقه مطالعه · ۳ پرسش

ترس از جا ماندن

وقتی سهمی چند روز پشت سر هم تند بالا می‌رود، ذهن بیشتر از اینکه بپرسد «این سهم چقدر می‌ارزد؟» می‌پرسد «اگر نخرم و بالاتر برود چه؟». به این حس ترس از جا ماندن می‌گویند.

درد جا ماندن از سود دیگران واقعی است؛ ما خودمان را با اطرافیان مقایسه می‌کنیم. ولی این حس دربارهٔ آینده چیزی نمی‌گوید؛ فقط می‌گوید گذشتهٔ نزدیک چه شده.

چرا آخرین خریدارها بیشترین ریسک را دارند

هر روز رشد، قیمت را بالاتر می‌برد و فاصلهٔ آن از ارزش شرکت را بیشتر می‌کند. کسی که در روز اول خریده، از جای پایین‌تری شروع کرده؛ کسی که در روز ششم می‌خرد، از بالاترین قیمت شروع می‌کند.

اگر خبر خوب واقعی باشد، بخشی از آن تا حالا در قیمت آمده. اگر نباشد، آخرین خریدارها کسانی‌اند که باید از اولین فروشنده‌ها سهم را بخرند.

داستان واقعی

تابستان ۱۳۹۹ از نگاه ترس از جا ماندن

در بهار و تابستان ۱۳۹۹ شاخص کل بورس تهران چند ماه پشت سر هم بالا رفت و در مرداد از ۲ میلیون واحد گذشت. هر روز خبرِ سود کسی دست به دست می‌شد و کسانی که هیچ‌وقت سهم نخریده بودند، با پس‌انداز و گاهی با وام وارد شدند.

شاخص در ماه‌های بعد بیش از یک‌سوم ارزشش را از دست داد. خیلی از آن‌هایی که آخر از همه وارد شده بودند، بیشترین ضرر را دیدند؛ نه چون سهم بدی خریده بودند، بلکه چون دیر و گران خریده بودند.

این کار را نکن

دنبال سهمی که فقط بالا رفته نرو

اشتباه رایج این است که «رشد کرده» را به جای «خوب است» بگیری. بالا رفتن قیمت دربارهٔ گذشته است؛ خوب بودن سهم دربارهٔ شرکت و قیمتی که امروز می‌پردازی.

اگر سهمی را فقط به خاطر چند روز رشدش می‌خواهی و دلیل دیگری نداری، در واقع داری روی آمدن خریدارهای بعدی شرط می‌بندی.

قانون ۲۴ ساعت

یک راه ساده در برابر ترس از جا ماندن: هر خریدی که به خاطر «دارد بالا می‌رود» به فکرت رسید، ۲۴ ساعت عقب بینداز. در این مدت دلیل خرید، حد ضرر و اینکه چند درصد پولت را می‌گذاری بنویس.

اگر فردا هنوز دلیل خوبی داری، تصمیمت از ذهن آهسته آمده. اگر هیجانش رفته، فرصتی از دست نداده‌ای؛ فقط یک تصمیم هیجانی را نگرفته‌ای.

خلاصهٔ درس

ترس از جا ماندن دربارهٔ گذشتهٔ نزدیک است، نه آینده.

آخرین خریدارهای یک رشد تند معمولاً گران‌ترین خریدها و بیشترین ریسک را دارند.

کار امروز: اگر سهمی را فقط به خاطر رشد چند روزه‌اش می‌خواهی، قانون ۲۴ ساعت را اجرا کن و دلیلت را بنویس.

واژه‌های این درس

شاخص کل
عددی که حال کل بورس را نشان می‌دهد؛ بالا رفتنش یعنی روی هم قیمت شرکت‌ها، به‌خصوص بزرگ‌ها، بالا رفته.
حد ضرر
قیمتی که از قبل تعیین می‌کنی تا اگر سهم به آن رسید بفروشی و ضرر بزرگ‌تر نشود.

خودت را بسنج

  1. ۱.سهمی ۶ روز پشت سر هم با رشد بسته شده. سؤال خوب قبل از خرید کدام است؟

    • الف)اگر این ۶ روز رشد نبود، باز هم با این قیمت می‌خریدم؟
    • ب)فردا هم رشد می‌کند؟
    • ج)دوستانم چقدر خریده‌اند؟
    • د)چند نفر در صف خریدند؟
    دیدن جواب

    جواب: الف) اگر این ۶ روز رشد نبود، باز هم با این قیمت می‌خریدم؟

    این سؤال رشد گذشته را کنار می‌گذارد و فقط خود سهم و قیمت امروز را می‌سنجد.

  2. ۲.هر جمله را به حسی که پشتش است وصل کن

    • «همه دارند پولدار می‌شوند جز من»
    • «کانال گفته بخرید، پس می‌خرم»
    • «با این قیمت، ارزشش را دارد؟»
    دیدن جواب
    «همه دارند پولدار می‌شوند جز من»
    ترس از جا ماندن
    «کانال گفته بخرید، پس می‌خرم»
    دنبال جمع رفتن
    «با این قیمت، ارزشش را دارد؟»
    فکر ذهن آهسته

    دو جملهٔ اول دربارهٔ احساس‌اند؛ سومی دربارهٔ خود سهم.

  3. ۳.قانون ۲۴ ساعت دقیقاً جلوی چه چیزی را می‌گیرد؟

    • الف)تصمیمی که فقط از هیجان چند روز رشد آمده
    • ب)هر نوع خرید
    • ج)ضرر کردن در بازار
    • د)فروش سهم سودده
    دیدن جواب

    جواب: الف) تصمیمی که فقط از هیجان چند روز رشد آمده

    قانون ۲۴ ساعت خرید را ممنوع نمی‌کند؛ فقط فرصت می‌دهد تا هیجان فروکش کند و دلیل نوشته شود.