تابلوی سفارش‌ها
در صفحهٔ هر نماد، ستون «خرید» قیمت‌هایی است که خریدارها پیشنهاد داده‌اند و ستون «فروش» قیمت‌هایی که فروشنده‌ها خواسته‌اند. بالاترین پیشنهاد خرید و پایین‌ترین پیشنهاد فروش، نزدیک‌ترین قیمت‌ها به معامله‌اند.
به این تابلو «عمق بازار» هم می‌گویند. جلوی هر قیمت، تعداد سهمی که در آن قیمت سفارش داده شده و تعداد سفارش‌دهنده‌ها نوشته شده. اگر جلوی بهترین قیمت فروش حجم خیلی زیادی باشد، یعنی برای بالا رفتن قیمت باید اول همهٔ این سهم‌ها خریده شوند. تابلو لحظه‌به‌لحظه عوض می‌شود.
معامله کی انجام می‌شود؟
وقتی قیمت یک خریدار و یک فروشنده به هم برسد، معامله انجام می‌شود. اگر بخواهی همین الان بخری، باید با قیمت بهترین فروشنده سفارش بدهی؛ اگر قیمت کمتری بنویسی، در صف خریدارها می‌مانی تا کسی به آن قیمت بفروشد.
مثلاً اگر بهترین فروشنده ۱۰۲۰ تومان بخواهد و تو با ۱۰۲۰ سفارش بدهی، فوراً معامله می‌شود. اگر با ۱۰۰۰ سفارش بدهی، سفارشت در ستون خرید می‌نشیند و شاید ساعت‌ها یا حتی هیچ‌وقت انجام نشود. سفارشی که تا آخر روز انجام نشود، معمولاً پاک می‌شود، مگر اینکه اعتبارش را بیشتر تعیین کرده باشی.
تعداد و مبلغ
در سفارش تعداد سهم و قیمت را می‌نویسی. مبلغ کل یعنی تعداد ضرب در قیمت، به‌علاوهٔ کارمزد. سامانهٔ کارگزار قبل از ثبت، مبلغ را نشانت می‌دهد.
هر سهم یک «حداقل» و «حداکثر» حجم سفارش دارد که کارگزار نشانت می‌دهد. قبل از ثبت سفارش، مبلغ کل را با موجودی حسابت مقایسه کن. اگر سفارش بخشی انجام شود، مثلاً از ۲۰۰ سهم فقط ۱۲۰ تا خریده شود، بقیه در صف می‌ماند تا انجام شود یا لغوش کنی.
سفارشت ممکن است تکه‌تکه انجام شود
فرض کن در ستون فروش، ۳۰۰ سهم با قیمت ۱۰۲۰ و ۵۰۰ سهم با ۱۰۳۰ تومان هست. اگر سفارش خرید ۵۰۰ سهم با قیمت ۱۰۳۰ بدهی، اول ۳۰۰ سهم ارزان‌تر به ۱۰۲۰ خریده می‌شود و بعد ۲۰۰ سهم به ۱۰۳۰.
میانگین خریدت می‌شود حدود ۱۰۲۴ تومان. اگر فقط ۱۰۲۰ بنویسی، ۳۰۰ سهم خریده می‌شود و بقیهٔ سفارشت در ستون خرید منتظر می‌ماند تا فروشنده‌ای به آن قیمت بیاید. سفارش منتظر را هر وقت خواستی می‌توانی ویرایش یا حذف کنی.
قبل از تأیید، عددها را دوباره بخوان
اشتباه تایپی در سفارش زیاد پیش می‌آید: یک صفر اضافه در تعداد، یا قیمت به تومان به‌جای ریال. سامانه سفارشی را که قیمتش بیرون از دامنه باشد قبول نمی‌کند، ولی تعداد اشتباه را، اگر پولش را داشته باشی، قبول می‌کند.
قبل از زدن دکمهٔ تأیید سه چیز را بخوان: نماد درست است؟ تعداد درست است؟ مبلغ کل با چیزی که می‌خواستم جور است؟
خلاصهٔ درس
معامله وقتی انجام می‌شود که قیمت یک خریدار و یک فروشنده به هم برسد.
برای خرید فوری باید با قیمت بهترین فروشنده سفارش بدهی؛ قیمت کمتر یعنی منتظر ماندن در ستون خرید.
سفارش بزرگ ممکن است تکه‌تکه و با چند قیمت انجام شود و میانگین خریدت بین آن قیمت‌ها باشد.
سفارش انجام‌نشده را می‌شود ویرایش یا حذف کرد؛ قبل از تأیید هم نماد، تعداد و مبلغ را دوباره بخوان.
واژه‌های این درس
- صف خرید
- وقتی قیمت به سقف روزانه رسیده و خریدارها بیشتر از فروشنده‌ها منتظر ایستاده‌اند.
- کارمزد
- پولی که برای هر خرید و فروش به کارگزاری، بورس و مالیات می‌دهی؛ روی هم کمی بیشتر از یک درصد در هر رفت و برگشت.
- نماد
- اسم کوتاه هر سهم یا صندوق در بورس، مثل «فملی».
- حجم
- تعداد سهم‌هایی که در یک روز معامله شده.
خودت را بسنج
۱.بهترین پیشنهاد فروش ۱۰۲۰ تومان است. با قیمت ۱۰۰۰ سفارش خرید می‌دهی. چه می‌شود؟
- الف)فوراً با ۱۰۲۰ خریده می‌شود
- ب)در صف خرید می‌مانی تا کسی ۱۰۰۰ بفروشد
- ج)با ۱۰۰۰ فوراً خریده می‌شود
- د)سفارش پاک می‌شود
دیدن جواب
جواب: ب) در صف خرید می‌مانی تا کسی ۱۰۰۰ بفروشد
معامله فقط وقتی انجام می‌شود که قیمت خریدار و فروشنده به هم برسد.
۲.۲۰۰ سهم با قیمت ۵۰۰۰ تومان می‌خواهی. مبلغ بدون کارمزد؟
- الف)یک میلیون تومان
- ب)صد هزار تومان
- ج)ده میلیون تومان
- د)پنج هزار تومان
دیدن جواب
جواب: الف) یک میلیون تومان
۲۰۰ × ۵۰۰۰ می‌شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان.
۳.مراحل خرید اولین سهم را به ترتیب بچین
- ثبت سفارش خرید در اپ
- ثبت‌نام در یک کارگزاری
- دیدن سهم در پرتفوی بعد از معامله
- گرفتن کد بورسی (سجام)
- واریز پول به حساب کارگزاری
دیدن جواب
- گرفتن کد بورسی (سجام)
- ثبت‌نام در یک کارگزاری
- واریز پول به حساب کارگزاری
- ثبت سفارش خرید در اپ
- دیدن سهم در پرتفوی بعد از معامله
اول احراز هویت، بعد کارگزار، بعد پول، بعد سفارش.
۴.در ستون فروش ۲۰۰ سهم به ۵۰۰۰ و ۳۰۰ سهم به ۵۰۵۰ تومان هست. ۴۰۰ سهم با قیمت ۵۰۵۰ می‌خری. میانگین خرید؟
- الف)۵۰۲۵ تومان
- ب)۵۰۵۰ تومان
- ج)۵۰۰۰ تومان
- د)۵۰۳۰ تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۵۰۲۵ تومان
۲۰۰ سهم به ۵۰۰۰ و ۲۰۰ سهم به ۵۰۵۰؛ میانگین (۵۰۰۰ + ۵۰۵۰) ÷ ۲ = ۵۰۲۵.