اول کد بورسی
برای معامله یک «کد بورسی» لازم داری. با ثبت‌نام در سامانهٔ سجام و احراز هویت، کد بورسی به نامت صادر می‌شود. یک بار این کار را می‌کنی و همیشه می‌ماند.
برای گرفتن کد بورسی، کارت ملی، شمارهٔ موبایلی که به نام خودت است و یک حساب بانکی لازم داری. ثبت‌نام در سجام آنلاین است و بعد از آن، کارگزاری که انتخاب می‌کنی کد بورسی‌ات را فعال می‌کند. با یک کد بورسی می‌توانی در چند کارگزاری هم حساب داشته باشی. سهم‌هایی که می‌خری به نام همین کد ثبت می‌شوند، نه به نام کارگزار.
کارگزار: واسطهٔ تو با بورس
خودت مستقیم به بورس وصل نمی‌شوی. یک «کارگزاری» انتخاب می‌کنی و در سامانهٔ معاملات آنلاین آن خرید و فروش می‌کنی. کارگزار برای هر معامله کارمزد کمی برمی‌دارد.
کارگزاری‌ها از نظر سامانهٔ معاملات، پشتیبانی و امکانات با هم فرق دارند، ولی کارمزد اصلی همه تقریباً یکی است. پولت را به حساب کارگزاری واریز می‌کنی و بعد در سامانهٔ آنلاین سفارش خرید می‌دهی. سهم‌ها در سپرده‌گذاری مرکزی به نام خودت ثبت می‌شوند؛ پس اگر کارگزار را عوض کنی، سهم‌هایت سر جایشان می‌مانند.
کارگزار ناظر چیست؟
سهمی که از یک کارگزاری می‌خری، زیر نظر همان کارگزاری می‌ماند؛ به آن «کارگزار ناظر» آن سهم می‌گویند. یعنی اگر سهمی را با کارگزاری «الف» خریدی، برای فروشش در کارگزاری «ب» اول باید درخواست «تغییر کارگزار ناظر» بدهی.
می‌توانی هم‌زمان در چند کارگزاری حساب داشته باشی. کارمزدها را سازمان بورس تعیین می‌کند و بین کارگزاری‌ها تقریباً یکی است؛ فرق اصلی‌شان در کیفیت اپ، سرعت واریز پول و پاسخ‌گویی پشتیبانی است.
سهم‌هایت کجا ثبت می‌شوند؟
سهم‌هایی که می‌خری در «سپرده‌گذاری مرکزی» به نام کد بورسی خودت ثبت می‌شوند، نه در حساب کارگزار. کارگزار فقط واسطهٔ خرید و فروش است. برای همین اگر کارگزاری را عوض کنی یا اپش چند روز کار نکند، سهم‌هایت سر جایشان هستند.
با سامانهٔ «سهام من» سپرده‌گذاری مرکزی می‌توانی، جدا از اپ کارگزاری، فهرست همهٔ سهم‌هایت را ببینی. سود نقدی بیشتر شرکت‌ها هم از سامانهٔ سپرده‌گذاری مرکزی مستقیم به حساب بانکی‌ای واریز می‌شود که در سجام ثبت کرده‌ای؛ پس شمارهٔ شبای حسابت را در سجام درست و به‌روز نگه دار.
کد بورسی‌ات را به کسی قرض نده
گاهی کسی پیشنهاد می‌دهد با کد بورسی تو برایش معامله شود؛ مثلاً برای گرفتن سهمیهٔ بیشتر در عرضهٔ اولیه. هر معامله‌ای که با کد تو انجام شود، به نام تو ثبت می‌شود و مسئولیت و دردسرش هم با توست.
کد بورسی و رمز حساب کارگزاری مثل کارت بانکی‌اند: فقط مال خودت.
خلاصهٔ درس
برای معامله یک کد بورسی (از سجام) و حساب در یک کارگزاری لازم داری؛ همهٔ مراحل آنلاین است.
سهم‌هایت به نام خودت در سپرده‌گذاری مرکزی ثبت‌اند، نه به نام کارگزار.
هر سهم زیر نظر کارگزاری‌ای است که با آن خریدی؛ برای فروش از جای دیگر، اول کارگزار ناظر را عوض کن.
هر معامله کارمزد دارد و کارمزد بین کارگزاری‌ها تقریباً یکی است.
واژه‌های این درس
- عرضهٔ اولیه
- اولین باری که سهم یک شرکت در بورس به مردم فروخته می‌شود.
- سود نقدی
- بخشی از سود سال که شرکت بعد از مجمع، به ازای هر سهم به سهامدارها پول می‌دهد.
- کارمزد
- پولی که برای هر خرید و فروش به کارگزاری، بورس و مالیات می‌دهی؛ روی هم کمی بیشتر از یک درصد در هر رفت و برگشت.
خودت را بسنج
۱.برای خرید اولین سهم، به چه چیزهایی نیاز داری؟
- الف)فقط شمارهٔ حساب بانکی
- ب)کد بورسی و حساب در یک کارگزاری
- ج)اجازه از شرکت
- د)رفتن حضوری به ساختمان بورس
دیدن جواب
جواب: ب) کد بورسی و حساب در یک کارگزاری
کد بورسی از سجام، و حساب معاملات آنلاین در یک کارگزاری. همه‌اش آنلاین است.
۲.کارمزد را چه کسی می‌گیرد؟
- الف)شرکتی که سهمش را خریدی
- ب)کارگزار و نهادهای بازار
- ج)سهامدارهای دیگر
- د)هیچ‌کس؛ معامله هزینه‌ای ندارد
دیدن جواب
جواب: ب) کارگزار و نهادهای بازار
هر خرید و فروش کارمزد کمی دارد که سهم کارگزار، بورس و سازمان بورس است. پس خرید و فروش خیلی زیاد هزینه دارد.
۳.سهمی را با کارگزاری اول خریدی و حالا می‌خواهی با اپ کارگزاری دوم بفروشی. چه باید کرد؟
- الف)اول کارگزار ناظر سهم را عوض کنی
- ب)هیچ کار؛ مستقیم می‌شود فروخت
- ج)سهم را به کارگزاری دوم بفروشی
- د)کد بورسی تازه بگیری
دیدن جواب
جواب: الف) اول کارگزار ناظر سهم را عوض کنی
هر سهم زیر نظر کارگزاری‌ای است که با آن خریدی؛ برای فروش از جای دیگر، کارگزار ناظر باید عوض شود.
۴.مراحل گرفتن کد بورسی تا اولین ورود به اپ را مرتب کن
- احراز هویت (حضوری یا غیرحضوری)
- انتخاب کارگزاری و ثبت‌نام در سایتش
- ثبت‌نام در سجام با کد ملی و شمارهٔ همراه به نام خودت
- گرفتن نام کاربری معاملات آنلاین
- ورود به اپ و واریز پول
دیدن جواب
- ثبت‌نام در سجام با کد ملی و شمارهٔ همراه به نام خودت
- احراز هویت (حضوری یا غیرحضوری)
- انتخاب کارگزاری و ثبت‌نام در سایتش
- گرفتن نام کاربری معاملات آنلاین
- ورود به اپ و واریز پول
سجام یک بار برای همیشه؛ کارگزاری را بعد از آن انتخاب می‌کنی.
۵.اپ کارگزاری‌ات چند روز از دسترس خارج شده. سهم‌هایت چه می‌شوند؟
- الف)سر جایشان هستند؛ به نام خودت در سپرده‌گذاری مرکزی ثبت شده‌اند
- ب)از بین رفته‌اند
- ج)مال کارگزار شده‌اند
- د)خودکار فروخته شده‌اند
دیدن جواب
جواب: الف) سر جایشان هستند؛ به نام خودت در سپرده‌گذاری مرکزی ثبت شده‌اند
کارگزار واسطه است؛ مالکیت سهم به نام کد بورسی خودت ثبت شده.