۲۰۰۰ سهم و یک اطلاعیه
فرض کن ۲۰۰۰ سهم یک شرکت را داری و قیمت هر سهم ۲۵۰۰ تومان است؛ یعنی ۵ میلیون تومان. شرکت برای ساختن یک خط تولید تازه، ۶۰٪ افزایش سرمایه از آورده تصویب می‌کند.
قدم به قدم حساب می‌کنیم: چند حق تقدم می‌گیری، قیمت‌ها بعد از مجمع چه می‌شود و هر تصمیم چقدر خرج دارد.
پول نداری؟ با فروش حق تقدم، پذیره‌نویسی کن
اگر ۱۲۰ هزار تومان کنار نداری، می‌توانی بخشی از حق تقدم‌ها را بفروشی و با پولش بقیه را پذیره‌نویسی کنی. فرض کن حق تقدم در تابلو ۱۴۵۰ تومان است. با فروش هر حق تقدم، پول پذیره‌نویسی حدود ۱۴ حق تقدم دیگر جور می‌شود.
حساب دقیقش: اگر n حق تقدم بفروشی، باید n × ۱۴۵۰ تومان پول پذیره‌نویسی ۱۲۰۰ − n حق تقدم دیگر را بدهد. n × ۱۵۵۰ = ۱۲۰٬۰۰۰، پس n حدود ۷۸ است. ۷۸ حق تقدم را می‌فروشی و ۱۱۲۲ تای دیگر را بدون پول اضافه پذیره‌نویسی می‌کنی.
تصمیم با سه سؤال
برای هر حق تقدم سه سؤال بپرس. یک: پول این افزایش سرمایه صرف چه می‌شود و گزارش توجیهی چقدر قابل‌اعتماد است؟ دو: پول پذیره‌نویسی را چند ماه لازم ندارم؟ سه: قیمت حق تقدم در تابلو نسبت به ارزش نظری‌اش چطور است؟
اگر جواب‌ها روشن نیست، فروختن حق تقدم هم یک تصمیم درست است. تنها تصمیم بد، فراموش کردنش است.
خلاصهٔ درس
تعداد حق تقدم = تعداد سهم × درصد افزایش سرمایه.
پول پذیره‌نویسی = تعداد حق تقدم × ۱۰۰ تومان.
اگر پذیره‌نویسی نکنی و حق تقدم را بفروشی، درصد مالکیتت در شرکت رقیق می‌شود.
با فروش بخشی از حق تقدم‌ها می‌شود پول پذیره‌نویسی بقیه را جور کرد؛ تنها تصمیم بد، فراموش کردن است.
واژه‌های این درس
- افزایش سرمایه
- وقتی شرکت تعداد سهم‌هایش را زیاد می‌کند، از محل سود انباشته، آورده نقدی سهامداران یا تجدید ارزیابی دارایی‌ها.
- پذیره‌نویسی
- پرداخت ۱۰۰ تومان برای هر حق تقدم در مهلتی که شرکت اعلام می‌کند، تا حق تقدم به سهم تازه تبدیل شود.
- حق تقدم
- حق خرید سهم تازهٔ شرکت به قیمت اسمی ۱۰۰ تومان؛ با نماد جدایی که آخرش «ح» دارد معامله می‌شود.
- مجمع
- جلسهٔ سالانهٔ سهامدارها که در آن صورت‌های مالی تأیید و سود نقدی تعیین می‌شود.
خودت را بسنج
۱.با ۲۰۰۰ سهم و ۶۰٪ افزایش سرمایه، چند حق تقدم می‌گیری؟
- الف)۱۲۰۰
- ب)۲۰۰۰
- ج)۶۰۰
- د)۳۲۰۰
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۲۰۰
۲۰۰۰ × ۰٫۶ = ۱۲۰۰ حق تقدم؛ هر حق تقدم بعد از پرداخت ۱۰۰ تومان یک سهم می‌شود.
۲.قیمت نظری سهم بعد از مجمع چقدر است؟
- الف)۱۶۰۰ تومان
- ب)۱۵۶۲ تومان
- ج)۲۵۰۰ تومان
- د)۱۰۰۰ تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۶۰۰ تومان
(۲۵۰۰ + ۰٫۶ × ۱۰۰) ÷ ۱٫۶ = ۲۵۶۰ ÷ ۱٫۶ = ۱۶۰۰ تومان. ارزش نظری حق تقدم ۱۵۰۰ تومان است.
۳.اگر بخواهی همهٔ حق تقدم‌ها را پذیره‌نویسی کنی، چقدر پول لازم داری؟
- الف)۱۲۰ هزار تومان
- ب)۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
- ج)۲۰۰ هزار تومان
- د)هیچ
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۲۰ هزار تومان
۱۲۰۰ × ۱۰۰ = ۱۲۰٬۰۰۰ تومان. بعد از ثبت، ۳۲۰۰ سهم ۱۶۰۰ تومانی داری: ۵ میلیون و ۱۲۰ هزار تومان، یعنی همان ۵ میلیون به‌اضافهٔ پولی که دادی.
۴.اگر همهٔ ۱۲۰۰ حق تقدم را ۱۴۵۰ تومان بفروشی، قبل از کارمزد چقدر پول می‌گیری؟
- الف)۱ میلیون و ۷۴۰ هزار تومان
- ب)۱۲۰ هزار تومان
- ج)۱ میلیون و ۸۰۰ هزار تومان
- د)۱ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۱ میلیون و ۷۴۰ هزار تومان
۱۲۰۰ × ۱۴۵۰ = ۱٬۷۴۰٬۰۰۰ تومان. ۲۰۰۰ سهم ۱۶۰۰ تومانی هم برایت می‌ماند.
۵.تو حق تقدم‌ها را فروختی و پذیره‌نویسی نکردی. درصد مالکیتت در شرکت چه می‌شود؟
- الف)کمتر می‌شود، چون سهم‌های شرکت بیشتر شده و سهم تو نه
- ب)همان می‌ماند
- ج)بیشتر می‌شود
- د)صفر می‌شود
دیدن جواب
جواب: الف) کمتر می‌شود، چون سهم‌های شرکت بیشتر شده و سهم تو نه
شرکت ۶۰٪ سهم بیشتر دارد و تو همان ۲۰۰۰ سهم را؛ سهمت از سود آینده هم به همان نسبت کمتر می‌شود. به این «رقیق شدن» می‌گویند.