دو خودروساز و صدها قطعهساز
گروه خودرو و ساخت قطعات دو خودروساز بزرگ دارد: ایران خودرو (خودرو) و سایپا (خساپا). کنارشان دهها شرکت قطعهساز هستند که بیشتر فروششان به همین دو خودروساز است.
برای همین حال قطعهسازها به حال خودروسازها گره خورده؛ اگر خودروساز پولشان را دیر بدهد، آنها هم در فشار نقدینگی میافتند.
قیمتی که شرکت تعیین نمیکند
قیمت فروش کارخانهٔ بسیاری از خودروهای داخلی سالها با تصمیم دولت و نهادهای ناظر تعیین شده و معمولاً از قیمت بازار آزاد پایینتر بوده است. در همان سالها هزینهٔ قطعه، فولاد و دستمزد با تورم بالا رفته است.
وقتی قیمت فروش از هزینهٔ ساخت کمتر شود، هر خودرویی که فروخته میشود زیان میسازد.
زیانی که هر سال بزرگتر شد
دو خودروساز بزرگ بورسی در سالهایی که قیمت فروششان دستوری و پایینتر از هزینه بود، زیان انباشتهٔ بسیار بزرگی ساختند؛ آنقدر که در بیشتر این سالها سود نقدی به سهامداران نرسید.
در همان سالها خودرو در بازار آزاد خیلی گرانتر از قیمت کارخانه دستبهدست میشد؛ فاصلهای که به حساب شرکت نمیرسید.
دلار برای خودروساز
برخلاف فلزیها، بالا رفتن دلار برای خودروساز بیشتر هزینه است: بخشی از قطعهها و مواد اولیه وارداتی است یا به قیمت جهانی وابسته است، ولی قیمت فروش با تأخیر و با تصمیم دیگران بالا میرود.
پس خبر مهم برای این صنعت بیشتر تصمیمهای قیمتگذاری است، نه فقط نرخ ارز.
فروش بیشتر همیشه خبر خوب نیست
در بیشتر صنعتها فروش بیشتر یعنی سود بیشتر. ولی اگر هر واحد زیر قیمت تمامشده فروخته شود، فروش بیشتر زیان را بزرگتر میکند.
در گزارش ماهانهٔ یک خودروساز، کنار تعداد فروش، قیمت فروش هر خودرو را هم با هزینهاش مقایسه کن.
خلاصهٔ درس
قطعهسازها به خودروسازها گره خوردهاند.
قیمت فروش بسیاری از خودروها با تصمیم دیگران تعیین شده و گاهی کمتر از هزینه بوده؛ آن وقت فروش بیشتر یعنی زیان بیشتر.
برای خودروساز، بالا رفتن دلار بیشتر هزینه است تا درآمد.
واژههای این درس
- سود نقدی
- بخشی از سود سال که شرکت بعد از مجمع، به ازای هر سهم به سهامدارها پول میدهد.
خودت را بسنج
۱.ساخت هر خودرو ۵۰۰ میلیون تومان هزینه دارد و با قیمت تعیینشده ۴۷۵ میلیون فروخته میشود. فروش ۱۰ هزار خودرو چقدر زیان دارد؟
- الف)۲۵۰ میلیارد تومان
- ب)۲۵ میلیارد تومان
- ج)۲٫۵ میلیارد تومان
- د)۲۵۰۰ میلیارد تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۲۵۰ میلیارد تومان
هر خودرو ۲۵ میلیون زیان؛ ۲۵ میلیون × ۱۰٬۰۰۰ = ۲۵۰٬۰۰۰ میلیون تومان، یعنی ۲۵۰ میلیارد تومان. اینجا فروش بیشتر یعنی زیان بیشتر.
۲.هر خبر را به اثر احتمالیاش روی خودروسازها وصل کن
- آزاد شدن قیمتگذاری
- گران شدن قطعهٔ وارداتی
- تأخیر در پرداخت به قطعهساز
- زیان انباشتهٔ بزرگ
دیدن جواب
- آزاد شدن قیمتگذاری
- زیان هر خودرو کمتر
- گران شدن قطعهٔ وارداتی
- هزینهٔ ساخت بیشتر
- تأخیر در پرداخت به قطعهساز
- فشار نقدینگی قطعهسازها
- زیان انباشتهٔ بزرگ
- سود نقدی کم یا صفر
در این صنعت تصمیمهای بیرون از شرکت، مثل قیمتگذاری، اثری به اندازهٔ تولید و فروش دارند.