از فروش تا سود خالص
صورت سود و زیان مثل یک پلکان است. بالای آن «درآمد عملیاتی» یا فروش است. با کم کردن «بهای تمامشدهٔ کالای فروشرفته»، یعنی هزینهٔ مواد، دستمزد کارخانه و انرژی، به «سود ناخالص» میرسیم.
بعد هزینههای اداری، عمومی و فروش کم میشود و «سود عملیاتی» میماند. بعد از آن، هزینهٔ مالی (بهرهٔ وامها)، درآمدها و هزینههای دیگر و در آخر مالیات حساب میشود تا «سود خالص» بماند.
هر پله چه چیزی را نشان میدهد؟
سود ناخالص نشان میدهد خود محصول چقدر سودآور است. سود عملیاتی نشان میدهد شرکت با هزینههای اداره و فروشش، از کار اصلیاش چقدر سود میبرد.
سود خالص چیزهایی را هم میگیرد که به کار اصلی ربط ندارند، مثل فروش یک زمین یا سود سپرده. برای همین سود عملیاتی معمولاً تصویر پایدارتری از کسبوکار میدهد.
مالیات و هزینهٔ مالی
نرخ پایهٔ مالیات بر درآمد شرکتها ۲۵ درصد سود مشمول مالیات است، هرچند بعضی شرکتها، مثلاً به خاطر صادرات، معافیت دارند. پس فاصلهٔ سود قبل از مالیات و سود خالص در همه یکی نیست.
هزینهٔ مالی همان بهرهٔ وامهاست. شرکتی که وام زیادی دارد، حتی با سود عملیاتی خوب ممکن است سود خالص کمی بماند.
سود را با پول نقد یکی نگیر
سود در صورت سود و زیان یعنی درآمد منهای هزینه، نه پولی که الان در حساب شرکت است. شرکتی میتواند سود خوبی گزارش کند ولی پولش را مشتریها هنوز نداده باشند.
برای همین بعداً ترازنامه را هم میخوانیم تا ببینیم سود به چه داراییای تبدیل شده.
خلاصهٔ درس
فروش ← سود ناخالص ← سود عملیاتی ← سود قبل از مالیات ← سود خالص.
سود عملیاتی تصویر پایدارتری از کار اصلی شرکت است؛ سودهای یکباره را جدا ببین.
کار امروز: ببین در شرکتت، بزرگترین فاصله بین کدام دو پله است.
واژههای این درس
- سود خالص
- پولی که بعد از کم کردن همهٔ هزینهها و مالیات از فروش، برای شرکت باقی میماند.
- ترازنامه
- فهرست داراییها، بدهیها و حقوق صاحبان سهام شرکت در یک تاریخ معین.
خودت را بسنج
۱.پلههای صورت سود و زیان را از بالا به پایین مرتب کن
- سود خالص
- سود عملیاتی
- سود قبل از مالیات
- سود ناخالص
- فروش
دیدن جواب
- فروش
- سود ناخالص
- سود عملیاتی
- سود قبل از مالیات
- سود خالص
هر پله یعنی یک دسته هزینه از پلهٔ بالاتر کم شده.
۲.شرکتی امسال یک ساختمان قدیمی را فروخته و سود خالصش دو برابر شده. سود عملیاتی ثابت مانده. چه نتیجهای درستتر است؟
- الف)کار اصلی شرکت تغییری نکرده و این سود ممکن است تکرار نشود
- ب)فروش محصولات شرکت دو برابر شده
- ج)حاشیهٔ سود ناخالص بالا رفته
- د)سال بعد هم حتماً همین سود تکرار میشود
دیدن جواب
جواب: الف) کار اصلی شرکت تغییری نکرده و این سود ممکن است تکرار نشود
سود غیرعملیاتی یکباره است؛ برای سالهای بعد به سود عملیاتی نگاه کن.
۳.هر هزینه را به پلهای وصل کن که بعد از کم شدنش میرسیم
- بهای تمامشده
- هزینهٔ اداری و فروش
- بهرهٔ وامها
- مالیات
دیدن جواب
- بهای تمامشده
- سود ناخالص
- هزینهٔ اداری و فروش
- سود عملیاتی
- بهرهٔ وامها
- سود قبل از مالیات
- مالیات
- سود خالص
پلکان را از بالا پایین بیا: هر هزینه یک پله پایینتر میبرد.