قیمت امروز چه میگوید؟
بهجای اینکه بپرسی «سهم چقدر میارزد؟»، میشود برعکس پرسید: «قیمت امروز با چه فرضی از آینده جور درمیآید؟» اگر با فرض رشد معقول، P/E روی سود سال بعد خیلی بالاتر از معمول صنعت است، یعنی بازار رشد بیشتری را از قبل در قیمت گذاشته.
این روش تو را از حدس زدن یک عدد دقیق نجات میدهد و به سنجیدن فرضها میبرد.
سه سناریو بنویس
یک فرض کافی نیست. سه سناریو بنویس: بد، عادی و خوب. برای هر کدام بنویس فروش، حاشیه و سود هر سهم چقدر میشود و چرا؛ مثلاً «در سناریوی بد، قیمت جهانی ۲۰ درصد پایین میآید و حاشیه به میانگین پنج سال برمیگردد».
بعد ببین قیمت امروز به کدام سناریو نزدیکتر است. این کار، قضاوت را از هیجان جدا میکند.
حاشیهٔ اطمینان
بنجامین گراهام، استاد وارن بافت، میگفت چون هیچ تخمینی دقیق نیست، باید بین ارزشی که تخمین زدهای و قیمتی که میپردازی فاصلهای باشد تا اگر اشتباه کردی، آسیب کمتری ببینی. به این فاصله «حاشیهٔ اطمینان» گفت.
هرچه به فرضهایت کمتر مطمئنی، این فاصله باید بیشتر باشد.
تحلیل درست، زمان نامعلوم
خیلی وقتها تحلیل بنیادی درست بوده ولی بازار ماهها یا حتی یکی دو سال طول کشیده تا به آن برسد. کسانی که با پول قرضی یا پولی که زود لازم داشتند وارد شدند، قبل از رسیدن آن روز مجبور به فروش شدند.
تحلیل بنیادی میگوید چه چیزی ارزش دارد، نه اینکه قیمت کی به آن میرسد.
فرض را با آرزو اشتباه نگیر
خطای رایج این است که اول از سهمی خوشت بیاید و بعد فرضها را آنقدر خوشبینانه کنی که قیمت امروز ارزان به نظر برسد. اگر فقط سناریوی خوب را مینویسی، داری آرزو مینویسی، نه تحلیل.
سناریوی بد را اول بنویس و برایش دلیل واقعی بیاور.
خلاصهٔ درس
بپرس قیمت امروز با چه فرضی جور است؛ سه سناریو بنویس و سناریوی بد را اول.
به خاطر خطای تخمین، حاشیهٔ اطمینان لازم است؛ تحلیل میگوید چه، نه کی.
کار امروز: برای شرکتت یک صفحه بنویس: کسبوکار، سه عدد مهم، و سه سناریو با فرضهایشان.
واژههای این درس
- P/E
- قیمت سهم تقسیم بر سود هر سهم؛ یعنی با سود فعلی، چند سال طول میکشد پولت برگردد.
خودت را بسنج
۱.با فرض رشد ۲۰٪ سود، P/E روی سود سال بعد ۱۰ میشود و میانهٔ صنعت ۶ است. کدام برداشت درستتر است؟
- الف)بازار رشدی بیشتر از ۲۰٪ یا ریسکی کمتر از صنعت را در قیمت گذاشته
- ب)سهم حتماً پایین میآید
- ج)سهم حتماً بالا میرود
- د)صنعت اشتباه حساب شده
دیدن جواب
جواب: الف) بازار رشدی بیشتر از ۲۰٪ یا ریسکی کمتر از صنعت را در قیمت گذاشته
این حساب پیشبینی قیمت نیست؛ فقط میگوید قیمت امروز با چه فرضی جور است.
۲.یک تحلیل بنیادی کامل را مرتب کن
- با همصنعتها مقایسه کن
- ترازنامه و بازدهی را بسنج
- سه سناریو بنویس و قیمت امروز را با آنها بسنج
- صورت سود و زیان و حاشیهها را بخوان
- فروش ماهانه را دنبال کن و سود را تخمین بزن
- کسبوکار و صنعت شرکت را بشناس
دیدن جواب
- کسبوکار و صنعت شرکت را بشناس
- صورت سود و زیان و حاشیهها را بخوان
- فروش ماهانه را دنبال کن و سود را تخمین بزن
- ترازنامه و بازدهی را بسنج
- با همصنعتها مقایسه کن
- سه سناریو بنویس و قیمت امروز را با آنها بسنج
این همان مسیری است که در این دوره روی یک شرکت واقعی رفتی.
۳.هر مفهوم را به معنایش وصل کن
- سناریوی بد
- حاشیهٔ اطمینان
- P/E روی سود سال بعد
دیدن جواب
- سناریوی بد
- فرض بدبینانه با دلیل واقعی
- حاشیهٔ اطمینان
- فاصلهٔ ارزش تخمینی تا قیمت
- P/E روی سود سال بعد
- قیمت امروز ÷ سود تخمینی سال بعد
ارزشگذاری یعنی سنجیدن فرضها، نه پیدا کردن یک عدد قطعی.