از هر ۱۰۰ تومان فروش، چقدر سود؟
حاشیهٔ سود خالص یعنی سود خالص تقسیم بر فروش. اگر شرکتی ۱۰۰۰ میلیارد بفروشد و ۲۰۰ میلیارد سود خالص بسازد، حاشیهٔ سودش ۲۰٪ است.
دو حاشیهٔ سود مهم داریم: حاشیهٔ سود ناخالص (فروش منهای هزینهٔ ساخت کالا، تقسیم بر فروش) و حاشیهٔ سود خالص (بعد از همهٔ هزینه‌ها و مالیات). حاشیهٔ سود بالا یعنی شرکت قدرت قیمت‌گذاری دارد یا هزینه‌هایش کم است. حاشیهٔ سود را هم با هم‌صنعت‌ها مقایسه کن.
رشد فروش کافی نیست
اگر فروش بالا برود ولی هزینه‌ها تندتر بالا بروند، سود کم می‌شود. پس همیشه فروش را کنار حاشیهٔ سود ببین.
مثلاً اگر شرکتی فروشش را با تخفیف زیاد بالا ببرد، فروش زیاد می‌شود ولی حاشیه کم. یا اگر قیمت مواد اولیه تند بالا برود و شرکت نتواند قیمت محصولش را به همان اندازه بالا ببرد، با فروش بیشتر سود کمتری می‌سازد. فروش، حاشیه و سود را با هم ببین.
از فروش تا سود خالص، پله به پله
فرض کن شرکتی ۱۰۰۰ میلیارد می‌فروشد. بهای تمام‌شدهٔ کالا ۷۰۰ است، پس سود ناخالص ۳۰۰ و حاشیهٔ ناخالص ۳۰٪. هزینهٔ اداری و فروش ۱۰۰ است، پس سود عملیاتی ۲۰۰ و حاشیهٔ عملیاتی ۲۰٪.
بعد هزینهٔ مالی بدهی‌ها ۴۰ و مالیات ۴۰ کم می‌شود و سود خالص ۱۲۰ می‌ماند: حاشیهٔ خالص ۱۲٪. هر پله یک داستان دارد: ناخالص از گرانی مواد اولیه آسیب می‌بیند، عملیاتی از هزینه‌های اداری و خالص از بدهی.
خلاصهٔ درس
حاشیهٔ سود خالص = سود خالص ÷ فروش؛ از هر ۱۰۰ تومان فروش چند تومان سود می‌ماند.
حاشیهٔ ناخالص، عملیاتی و خالص، هر کدام یک پله از هزینه‌ها را نشان می‌دهند.
رشد فروش وقتی خوب است که حاشیهٔ سود هم حفظ شود.
حاشیهٔ سود را با هم‌صنعت‌ها مقایسه کن، نه با صنعت دیگر.
واژه‌های این درس
- سود خالص
- پولی که بعد از کم کردن همهٔ هزینه‌ها و مالیات از فروش، برای شرکت باقی می‌ماند.
خودت را بسنج
۱.فروش ۵۰۰ و سود خالص ۵۰ میلیارد. حاشیهٔ سود خالص؟
- الف)۱۰٪
- ب)۵۰٪
- ج)۵٪
- د)۲۵٪
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۰٪
۵۰ تقسیم بر ۵۰۰ می‌شود ۱۰٪.
۲.فروش ۳۰٪ زیاد شده ولی حاشیهٔ سود از ۲۰٪ به ۱۰٪ رسیده. کدام درست است؟
- الف)سود حتماً بیشتر شده
- ب)هزینه‌ها تندتر از فروش بالا رفته‌اند
- ج)حاشیهٔ سود مهم نیست
- د)شرکت ورشکست شده
دیدن جواب
جواب: ب) هزینه‌ها تندتر از فروش بالا رفته‌اند
با این اعداد، سود خالص از قبل کمتر شده.
۳.فروش ۵۰۰، بهای تمام‌شده ۳۵۰ و هزینهٔ اداری و فروش ۵۰ میلیارد. حاشیهٔ سود عملیاتی؟
- الف)۲۰٪
- ب)۳۰٪
- ج)۱۰٪
- د)۷۰٪
دیدن جواب
جواب: الف) ۲۰٪
سود ناخالص ۱۵۰، منهای ۵۰ هزینه = ۱۰۰ سود عملیاتی؛ ۱۰۰ ÷ ۵۰۰ = ۲۰٪.