P/E: گران یا ارزان؟

قیمت چند برابر سود است؟

P/E یعنی قیمت سهم تقسیم بر EPS. اگر P/E ده باشد، یعنی با سود فعلی، ده سال طول می‌کشد تا شرکت به اندازهٔ قیمت امروز سهم سود بسازد.

مثلاً سهمی با قیمت ۵۰۰۰ تومان و EPS ۵۰۰ تومان، P/E برابر ۱۰ دارد. اگر سود شرکت ثابت بماند و همه را تقسیم کند، ۱۰ سال طول می‌کشد تا پول خرید برگردد. هرچه P/E کمتر، سود فعلی نسبت به قیمت بیشتر؛ ولی این همهٔ داستان نیست.

P/E پایین همیشه ارزان نیست

گاهی P/E پایین است چون بازار انتظار دارد سود شرکت کم شود. گاهی P/E بالاست چون انتظار رشد زیاد دارد. P/E را با میانگین صنعت خود شرکت و با روند سودش مقایسه کن.

مثلاً شرکتی سال گذشته از یک فروش یک‌باره سود بزرگی ساخته و P/E‌اش ۳ شده؛ ولی سال بعد آن سود تکرار نمی‌شود. یا شرکتی رشد سریعی دارد و P/E‌اش ۲۰ است، ولی سودش هر سال دو برابر می‌شود. صفحهٔ هر سهم در راوی بنیاد، P/E را کنار میانهٔ صنعتش نشان می‌دهد.

P/E گذشته، P/E آینده

P/E را می‌شود با سود گذشته حساب کرد یا با سود پیش‌بینی‌شده. سهم ۳۰۰۰ تومانی با EPS دوازده ماه گذشتهٔ ۳۰۰ تومان، P/E ده دارد. اگر انتظار برود EPS سال آینده ۴۵۰ تومان شود، P/E آینده‌نگر حدود ۶٫۷ است.

بازار بیشتر به آینده نگاه می‌کند. سهمی که P/E گذشته‌اش بالاست ولی سودش تند رشد می‌کند، ممکن است ارزان‌تر از سهمی باشد که P/E پایین دارد و سودش رو به کاهش است.

P/E و سود بانکی

عکس P/E، یعنی EPS تقسیم بر قیمت، می‌گوید هر ۱۰۰ تومان پولت در این سهم سالانه چقدر سود می‌سازد. P/E ده یعنی ۱۰٪ سود به قیمت. اگر سپردهٔ بانکی ۲۵٪ سود بدهد، چرا کسی سهمی با ۱۰٪ سود بخرد؟ چون انتظار دارد سود شرکت رشد کند و از تورم جلو بیفتد.

برای همین وقتی نرخ سود بانکی و اوراق بالا می‌رود، P/E بازار معمولاً پایین می‌آید و وقتی نرخ‌ها پایین می‌آیند، P/Eها بالا می‌روند.

خلاصهٔ درس

P/E یعنی قیمت تقسیم بر EPS: بازار برای هر تومان سود سالانه چند تومان می‌پردازد.

P/E پایین همیشه ارزان نیست و P/E بالا همیشه گران نیست؛ انتظار سود آینده مهم است.

P/E را با میانهٔ صنعت خود شرکت و با روند سودش مقایسه کن.

وقتی EPS منفی است، P/E معنی ندارد.

واژه‌های این درس

EPS

سود هر سهم: سود خالص سال تقسیم بر تعداد سهم‌های شرکت.

P/E

قیمت سهم تقسیم بر سود هر سهم؛ یعنی با سود فعلی، چند سال طول می‌کشد پولت برگردد.

خودت را بسنج

1. ۱.قیمت ۲۰۰۰ تومان و EPS ۲۰۰ تومان. P/E؟

   • الف)۱۰
   • ب)۲۰۰
   • ج)۰٫۱
   • د)۲۰
   دیدن جواب

   جواب: الف) ۱۰

   ۲۰۰۰ تقسیم بر ۲۰۰ می‌شود ۱۰.

2. ۲.P/E یک سهم ۴ و میانگین صنعتش ۸ است. بهترین برداشت؟

   • الف)حتماً باید خرید
   • ب)نسبت به صنعت ارزان‌تر معامله می‌شود؛ باید دید چرا
   • ج)شرکت ضرر داده
   • د)P/E اهمیتی ندارد
   دیدن جواب

   جواب: ب) نسبت به صنعت ارزان‌تر معامله می‌شود؛ باید دید چرا

   عدد کمتر یعنی بازار برای هر تومان سودش کمتر می‌پردازد؛ دلیلش را باید پیدا کرد.

3. ۳.P/E شرکتی که ضرر داده چطور است؟

   • الف)خیلی بالا
   • ب)معنی‌دار نیست
   • ج)صفر
   • د)منفی و یعنی ارزان
   دیدن جواب

   جواب: ب) معنی‌دار نیست

   وقتی EPS منفی است، P/E معنای «چند سال تا برگشت» ندارد.

4. ۴.قیمت ۴۰۰۰ تومان، EPS گذشته ۲۵۰ و EPS پیش‌بینی سال آینده ۵۰۰ تومان. P/E آینده‌نگر؟

   • الف)۸
   • ب)۱۶
   • ج)۴
   • د)۲۰
   دیدن جواب

   جواب: الف) ۸

   ۴۰۰۰ ÷ ۵۰۰ = ۸؛ با سود گذشته ۱۶ بود. رشد سود، P/E آینده را نصف کرده.