شرکت چقدر سود ساخت؟
سود خالص سالانهٔ شرکت را بر تعداد سهم‌هایش تقسیم کن؛ عددی که به دست می‌آید «سود هر سهم» یا EPS است. یعنی هر یک سهم، در یک سال چقدر سود ساخته.
EPS را شرکت در صورت‌های مالی اعلام می‌کند. چون سود سالانه است، EPS را برای یک سال کامل حساب می‌کنند؛ گاهی هم EPS چهار فصل اخیر (TTM) را می‌بینی که تازه‌تر است. EPS منفی یعنی شرکت در آن دوره زیان داده.
EPS بالاتر بهتر است؟
EPS به‌تنهایی کافی نیست؛ باید آن را با قیمت سهم سنجید. سهمی با EPS صد تومان و قیمت هزار تومان با سهمی با همان EPS و قیمت ده هزار تومان خیلی فرق دارد. این را در درس بعد می‌بینیم.
روند EPS از خود عدد مهم‌تر است. شرکتی که EPSاش سه سال پشت سر هم رشد کرده، با شرکتی که EPSاش هر سال کمتر شده خیلی فرق دارد، حتی اگر عدد امروزشان یکی باشد. یادت باشد بعد از افزایش سرمایه، تعداد سهم زیاد می‌شود و EPS هر سهم کم می‌شود.
EPS چهار فصل اخیر
شرکت‌ها هر سه ماه صورت مالی می‌دهند. برای دیدن سود یک سال کامل، لازم نیست تا آخر سال صبر کنی: EPS چهار فصل آخر را جمع کن. مثلاً اگر EPS فصل‌ها ۵۰، ۶۰، ۷۰ و ۸۰ تومان بوده، EPS دوازده ماه اخیر ۲۶۰ تومان است.
روند این چهار عدد هم مهم است: ۵۰ تا ۸۰ یعنی سود هر فصل از قبلی بیشتر بوده. اگر همین روند ادامه پیدا کند، EPS سال بعد احتمالاً از ۲۶۰ بیشتر است.
سود یک‌باره را با سود همیشگی قاطی نکن
گاهی شرکت زمین یا ساختمانی را می‌فروشد یا سهم شرکت دیگری را با سود می‌فروشد. این سود «غیرعملیاتی» است و EPS آن سال را بالا می‌برد، ولی سال بعد تکرار نمی‌شود.
در صورت سود و زیان، «سود عملیاتی» را جدا ببین. اگر بیشتر سود از جای دیگری آمده، EPS امسال تصویر درستی از توان شرکت نیست.
تعداد سهم از کجا می‌آید؟ گام‌به‌گام
در کدال و صفحهٔ نماد، «سرمایهٔ» شرکت به ریال نوشته می‌شود؛ مثلاً ۵۰٬۰۰۰ میلیارد ریال. چون ارزش اسمی هر سهم ۱۰۰۰ ریال است، تعداد سهم‌ها می‌شود سرمایه تقسیم بر ۱۰۰۰؛ اینجا ۵۰ میلیارد سهم.
حالا EPS را قدم‌به‌قدم حساب کن. یک: سود خالص سال را از صورت سود و زیان بردار؛ حواست باشد عددهای کدال معمولاً به میلیون ریال‌اند. دو: سرمایه را بر ۱۰۰۰ ریال تقسیم کن تا تعداد سهم به دست بیاید. سه: سود خالص را بر تعداد سهم تقسیم کن.
اگر شرکت بعد از پایان سال افزایش سرمایه داده، EPS را با تعداد سهم جدید هم حساب می‌کنند تا با قیمت امروز قابل مقایسه باشد.
خلاصهٔ درس
EPS یعنی سود خالص سالانه تقسیم بر تعداد سهم؛ هر سهم در یک سال چقدر سود ساخته.
تعداد سهم = سرمایه به ریال ÷ ۱۰۰۰؛ واحد عددهای صورت مالی را هم چک کن.
روند EPS در چند سال از عدد یک سال مهم‌تر است، و سود یک‌باره را باید جدا کرد.
بعد از افزایش سرمایه تعداد سهم بیشتر و EPS هر سهم کمتر می‌شود.
واژه‌های این درس
- ارزش اسمی
- مبلغ ثابت روی کاغذ هر سهم؛ در بورس تهران ۱۰۰ تومان (۱۰۰۰ ریال). با قیمت بازار فرق دارد.
- افزایش سرمایه
- وقتی شرکت تعداد سهم‌هایش را زیاد می‌کند، از محل سود انباشته، آورده نقدی سهامداران یا تجدید ارزیابی دارایی‌ها.
- سود خالص
- پولی که بعد از کم کردن همهٔ هزینه‌ها و مالیات از فروش، برای شرکت باقی می‌ماند.
- کدال
- سامانهٔ رسمی که شرکت‌های بورسی گزارش‌ها و صورت‌های مالی‌شان را آنجا منتشر می‌کنند.
- EPS
- سود هر سهم: سود خالص سال تقسیم بر تعداد سهم‌های شرکت.
- نماد
- اسم کوتاه هر سهم یا صندوق در بورس، مثل «فملی».
خودت را بسنج
۱.شرکتی ۱۰۰ میلیارد تومان سود خالص و ۱ میلیارد سهم دارد. EPS؟
- الف)۱۰ تومان
- ب)۱۰۰ تومان
- ج)۱۰۰۰ تومان
- د)۱ تومان
دیدن جواب
جواب: ب) ۱۰۰ تومان
۱۰۰ میلیارد تقسیم بر ۱ میلیارد سهم یعنی ۱۰۰ تومان برای هر سهم.
۲.EPS از تقسیم کدام دو عدد به دست می‌آید؟
- الف)فروش بر قیمت
- ب)سود خالص بر تعداد سهم
- ج)قیمت بر سود
- د)دارایی بر بدهی
دیدن جواب
جواب: ب) سود خالص بر تعداد سهم
سود خالص سالانه تقسیم بر تعداد سهم.
۳.EPS شرکتی امسال ۵۰۰ تومان شد؛ ۳۰۰ تومانش از فروش یک زمین. EPS تکرارشدنی تقریباً چقدر است؟
- الف)۲۰۰ تومان
- ب)۵۰۰ تومان
- ج)۸۰۰ تومان
- د)۳۰۰ تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۲۰۰ تومان
فروش زمین یک‌باره است؛ سودی که از کار اصلی شرکت آمده حدود ۲۰۰ تومان است.
۴.سرمایهٔ شرکتی ۲۰٬۰۰۰ میلیارد ریال است. چند سهم دارد؟
- الف)۲۰ میلیارد سهم
- ب)۲۰۰ میلیارد سهم
- ج)۲ میلیارد سهم
- د)۲۰٬۰۰۰ میلیارد سهم
دیدن جواب
جواب: الف) ۲۰ میلیارد سهم
۲۰٬۰۰۰ میلیارد ریال ÷ ۱۰۰۰ ریال ارزش اسمی = ۲۰ میلیارد سهم.