ریسک آپشن

اهرم زیاد

پرمیوم معمولاً بخش کوچکی از قیمت سهم است؛ پس با یک حرکت کوچک سهم، ارزش اختیار چند برابر بالا یا پایین می‌رود. این اهرم هم سود را بزرگ می‌کند هم ضرر را.

مثلاً سهم ۱۰۰۰ تومانی ۵٪ بالا می‌رود و ۵۰ تومان سود می‌دهد. اختیار خریدی که پرمیومش ۵۰ تومان است ممکن است در همان مدت ۴۰ تا ۶۰ درصد بالا برود. ولی اگر سهم ۵٪ پایین بیاید، همان اختیار ممکن است نصف شود. این اهرم دو طرف دارد.

صفر شدن

خریدار اختیار ممکن است کل پرمیوم را از دست بدهد. فروشندهٔ اختیار (کسی که قرارداد را می‌نویسد) ریسک بزرگ‌تری دارد و باید وجه تضمین بگذارد. آپشن برای تازه‌کار نیست.

بیشتر اختیارهای در زیان در سررسید به صفر می‌رسند. کسی که اختیار می‌فروشد، پرمیوم را از اول می‌گیرد ولی اگر قیمت خلاف انتظارش حرکت کند، ضررش می‌تواند خیلی بزرگ‌تر از پرمیوم باشد. یادگیری آپشن بدون تمرین زیاد روی کاغذ، خیلی پرهزینه است.

اهرم آپشن با عدد

سهم ۱۰۰۰ تومان است و اختیار خرید با قیمت اعمال ۱۰۰۰ را ۵۰ تومان می‌خری. اگر سهم تا سررسید ۱۰٪ بالا برود و ۱۱۰۰ شود، اختیار ۱۰۰ تومان می‌ارزد؛ پولت دو برابر شده. اگر سهم همان ۱۰۰۰ بماند، اختیار بی‌ارزش است و ۱۰۰٪ ضرر کرده‌ای؛ با اینکه سهم ضرری نکرده.

یعنی در آپشن فقط درست بودن جهت کافی نیست؛ باید اندازه و زمان حرکت هم درست باشد. فروشندهٔ اختیار خرید که سهم را ندارد، اگر قیمت خیلی بالا برود، ضررش سقف ندارد؛ برای همین بورس از او وجه تضمین می‌گیرد.

خلاصهٔ درس

آپشن اهرم زیادی دارد: حرکت کوچک سهم، پرمیوم را چند برابر بالا و پایین می‌برد.

بیشترین ضرر خریدار کل پرمیوم است و بیشتر اختیارهای در زیان در سررسید صفر می‌شوند.

فروشندهٔ اختیار وجه تضمین می‌گذارد و ضررش می‌تواند خیلی بیشتر از پرمیوم باشد.

آپشن را اول روی کاغذ تمرین کن؛ برای تازه‌کار ابزار پرریسکی است.

واژه‌های این درس

اختیار خرید

قراردادی که به دارنده‌اش حق می‌دهد سهمی را در تاریخ معین به قیمت معین بخرد، ولی مجبور نیست.

اهرم

ابزاری که سود و زیان را چند برابر می‌کند؛ با پول کم، اثر حرکت قیمت بزرگ‌تر می‌شود.

خودت را بسنج

1. ۱.بیشترین ضرر خریدار اختیار خرید چقدر است؟

   • الف)کل پرمیومی که داده
   • ب)بی‌نهایت
   • ج)صفر
   • د)قیمت سهم
   دیدن جواب

   جواب: الف) کل پرمیومی که داده

   خریدار فقط پرمیوم را ریسک می‌کند؛ ولی احتمال صفر شدنش زیاد است.

2. ۲.کدام درست است؟

   • الف)آپشن اهرم زیادی دارد و برای تازه‌کار مناسب نیست
   • ب)آپشن بی‌ریسک است
   • ج)فروشندهٔ اختیار ریسکی ندارد
   • د)پرمیوم همیشه برمی‌گردد
   دیدن جواب

   جواب: الف) آپشن اهرم زیادی دارد و برای تازه‌کار مناسب نیست

   اهرم زیاد یعنی ریسک زیاد.

3. ۳.سهم در تمام مدت تا سررسید ثابت ماند. خریدار اختیار خریدی که قیمت اعمالش همان قیمت امروز سهم بود («هم‌قیمت») چه می‌شود؟

   • الف)تقریباً همهٔ پرمیومش را از دست می‌دهد
   • ب)سود می‌کند
   • ج)بی‌سود و بی‌زیان
   • د)سهم را مجانی می‌گیرد
   دیدن جواب

   جواب: الف) تقریباً همهٔ پرمیومش را از دست می‌دهد

   ارزش زمانی تا سررسید آب می‌شود و چون سهم از قیمت اعمال بالاتر نرفته، ارزش ذاتی هم نمی‌سازد. (اگر اختیار از اول در سود بود، ارزش ذاتی‌اش می‌ماند و فقط ارزش زمانی را از دست می‌داد.)