حق فروش
اختیار فروش به دارنده حق می‌دهد سهمی را در سررسید با قیمت اعمال بفروشد. اگر قیمت سهم پایین بیاید، این حق ارزشمند می‌شود؛ مثل بیمه‌ای برای سهمی که داری.
در بورس تهران نماد اختیار فروش با «ط» شروع می‌شود. اگر در سررسید قیمت سهم بالاتر از قیمت اعمال باشد، حق فروش ارزشی ندارد، چون می‌توانی سهم را در بازار گران‌تر بفروشی. پس خریدار اختیار فروش از پایین آمدن قیمت سود می‌برد.
بیمهٔ سبد
کسی که سهم دارد و از افت می‌ترسد، می‌تواند اختیار فروش بخرد. اگر قیمت بریزد، سود اختیار بخشی از ضرر سهم را جبران می‌کند؛ اگر نریزد، فقط پرمیوم را داده، مثل حق بیمه.
مثلاً ۱۰۰۰ سهم داری که قیمتش ۱۰۰۰ تومان است و اختیار فروش با قیمت اعمال ۹۰۰ و پرمیوم ۳۰ تومان می‌خری. اگر قیمت به ۷۰۰ برسد، ضرر هر سهم ۳۰۰ تومان است ولی اختیار ۲۰۰ تومان ارزش پیدا می‌کند؛ پس ضررت برای هر سهم به ۱۰۰ تومان به‌علاوهٔ پرمیوم محدود می‌شود.
بیمه با عدد
۱۰۰۰ سهم ۱۰۰۰ تومانی داری و نگران افتی. اختیار فروش با قیمت اعمال ۹۵۰ تومان را با پرمیوم ۴۰ تومان برای هر سهم می‌خری؛ ۴۰ هزار تومان هزینهٔ بیمه.
اگر سهم تا سررسید به ۷۰۰ برسد، بدون بیمه ۳۰۰ هزار تومان ضرر می‌کردی. با بیمه حق داری به ۹۵۰ بفروشی؛ ضرر سهم به ۵۰ هزار تومان محدود می‌شود، به‌اضافهٔ ۴۰ هزار پرمیوم: ۹۰ هزار تومان. اگر سهم بالا برود، فقط ۴۰ هزار تومان پرمیوم را داده‌ای.
خلاصهٔ درس
اختیار فروش حق فروش سهم با قیمت اعمال در سررسید است؛ نمادش با «ط» شروع می‌شود.
در سررسید، ارزش هر سهم = قیمت اعمال منهای قیمت سهم، اگر مثبت باشد؛ وگرنه صفر.
برای کسی که سهم را دارد، اختیار فروش مثل بیمه است و پرمیوم حق بیمه.
خریدار اختیار فروش از پایین آمدن قیمت سود می‌برد.
واژه‌های این درس
- اختیار فروش
- قراردادی که به دارنده‌اش حق می‌دهد سهمی را در تاریخ معین به قیمت معین بفروشد، ولی مجبور نیست.
- نماد
- اسم کوتاه هر سهم یا صندوق در بورس، مثل «فملی».
خودت را بسنج
۱.اختیار فروش با قیمت اعمال ۱۰۰۰ داری و سهم در سررسید ۷۰۰ است. ارزش حق برای هر سهم؟
- الف)۳۰۰ تومان
- ب)صفر
- ج)۱۰۰۰ تومان
- د)۷۰۰ تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۳۰۰ تومان
می‌توانی چیزی را که ۷۰۰ می‌ارزد ۱۰۰۰ بفروشی.
۲.خرید اختیار فروش برای سهمی که داری شبیه چیست؟
- الف)بیمه
- ب)وام
- ج)سود نقدی
- د)افزایش سرمایه
دیدن جواب
جواب: الف) بیمه
در برابر افت قیمت از تو محافظت می‌کند.
۳.اختیار فروش با قیمت اعمال ۱۰۰۰ و پرمیوم ۶۰. نقطهٔ سر به سر خریدار؟
- الف)۹۴۰ تومان
- ب)۱۰۶۰ تومان
- ج)۱۰۰۰ تومان
- د)۶۰ تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۹۴۰ تومان
برای اختیار فروش، قیمت اعمال منهای پرمیوم: ۱۰۰۰ − ۶۰ = ۹۴۰. سهم باید پایین‌تر از آن برود تا سود کنی.