اثر دلار
خیلی از شرکت‌های بزرگ بورس صادرکننده‌اند؛ مثل فلزی‌ها و پتروشیمی‌ها. وقتی دلار گران می‌شود، درآمد ریالی آن‌ها بیشتر می‌شود. برای همین بورس اغلب به خبر دلار حساس است.
مثلاً شرکتی فولاد صادر می‌کند و هر تن را ۵۰۰ دلار می‌فروشد. اگر دلار از ۵۰ به ۶۰ هزار تومان برسد، درآمد ریالی هر تن ۲۰٪ بیشتر می‌شود، بی‌آنکه حتی یک تن بیشتر بفروشد. برعکس، شرکت‌هایی که مواد اولیه را با دلار وارد می‌کنند، از گرانی دلار ضرر می‌کنند.
خبرها
خبرهای سیاسی، نرخ سود بانکی و قیمت‌های جهانی هم روی بازار اثر دارند. وقتی سود بانکی بالا می‌رود، بعضی‌ها پولشان را از بورس به بانک می‌برند.
خبرها معمولاً قبل از اینکه رسمی شوند، در قیمت‌ها اثر گذاشته‌اند. برای همین گاهی خبر خوب می‌آید ولی قیمت پایین می‌رود؛ چون همه از قبل انتظارش را داشتند. به‌جای دنبال کردن هر خبر، ببین خبر با انتظار بازار فرق داشته یا نه.
خبر قیمت‌شده
بازار معمولاً به انتظارها واکنش نشان می‌دهد، نه فقط به خبرها. اگر همه هفته‌ها منتظر یک خبر خوب بوده‌اند، قیمت‌ها پیش از آمدن خبر بالا رفته‌اند. روز اعلام خبر ممکن است بازار حتی پایین بیاید، چون خریدارهای زودتر سودشان را برمی‌دارند.
به این «قیمت‌شدن خبر» می‌گویند. پس سؤال مهم فقط «خبر خوب است یا بد؟» نیست؛ این است: «بهتر یا بدتر از چیزی است که بازار انتظار داشت؟»
خلاصهٔ درس
گرانی دلار به صادرکننده‌ها کمک می‌کند و به واردکننده‌هایی که قیمت فروششان آزاد نیست فشار می‌آورد.
بالا رفتن سود بانکی و سود اوراق، رقیب بورس است و پول را از بورس بیرون می‌کشد.
خبرها اغلب پیش از رسمی شدن در قیمت اثر گذاشته‌اند؛ مهم فاصلهٔ خبر با انتظار بازار است.
هیچ عاملی به‌تنهایی جهت بازار را تعیین نمی‌کند.
خودت را بسنج
۱.دلار گران شد. کدام گروه احتمالاً بیشتر اثر مثبت می‌گیرد؟
- الف)صادرکننده‌ها مثل فلزات
- ب)واردکننده‌ها
- ج)هیچ‌کدام
- د)فقط بانک‌ها
دیدن جواب
جواب: الف) صادرکننده‌ها مثل فلزات
درآمد دلاری آن‌ها به ریال بیشتر می‌شود.
۲.سود بانکی بالا رفت. اثر معمولش بر بورس؟
- الف)پول بیشتری به بورس می‌آید
- ب)بعضی پول‌ها به سمت بانک می‌روند
- ج)هیچ اثری ندارد
- د)بورس تعطیل می‌شود
دیدن جواب
جواب: ب) بعضی پول‌ها به سمت بانک می‌روند
سود بی‌ریسک بالاتر، رقیب بورس می‌شود.
۳.همه منتظر خبر خوبی بودند و شاخص دو هفته رشد کرد. روز اعلام خبر، شاخص منفی شد. محتمل‌ترین دلیل؟
- الف)خبر از قبل قیمت شده بود و عده‌ای سود را برداشتند
- ب)خبر در واقع بد بود
- ج)سامانه خطا داشت
- د)حقوقی‌ها تعطیل بودند
دیدن جواب
جواب: الف) خبر از قبل قیمت شده بود و عده‌ای سود را برداشتند
وقتی انتظار پیش‌تر در قیمت آمده، خود خبر حرف تازه‌ای برای بازار ندارد.