چقدر پول جابه‌جا شد؟
ارزش معاملات یعنی جمع پولی که در یک روز برای خرید سهم‌ها پرداخت شد. وقتی ارزش معاملات بالاست، یعنی بازار شلوغ است و خیلی‌ها فعال‌اند.
ارزش معاملات را معمولاً به میلیارد یا هزار میلیارد تومان می‌گویند. اینکه ارزش معاملات امروز بیشتر یا کمتر از میانگین ماه گذشته است، نشان می‌دهد مردم فعال‌ترند یا کنار کشیده‌اند. روزهای پرمعامله معمولاً روزهای خبرهای مهم‌اند.
مثل حجم، برای کل بازار
همان‌طور که حجم زیاد در یک سهم مهم است، ارزش معاملات زیاد در کل بازار هم مهم است. رشد شاخص با ارزش معاملات کم، به اندازهٔ رشد با بازار شلوغ قابل اعتماد نیست.
اگر بازار با ارزش معاملات کم بالا برود، یعنی خریدارهای کمی قیمت‌ها را جابه‌جا کرده‌اند و ممکن است با کمی فروش برگردد. رشدی که با ارزش معاملات بالا و ورود پول حقیقی همراه باشد، پشتوانهٔ بیشتری دارد؛ البته باز هم تضمینی نیست.
معاملات خرد و بلوکی را جدا کن
ارزش معاملات کل بازار گاهی با یک معاملهٔ بزرگ «بلوکی» یا «عمده» بالا می‌رود؛ مثلاً یک شرکت سهم شرکت دیگری را یک‌جا می‌فروشد. این معامله‌ها حال مردم را نشان نمی‌دهند.
برای دیدن شلوغی واقعی، «ارزش معاملات خرد سهام» را نگاه کن؛ همان معامله‌هایی که در تابلوی عادی انجام می‌شوند. ارزش معاملات خرد را با میانگین چند هفتهٔ اخیر مقایسه کن تا بفهمی بازار امروز شلوغ است یا خلوت.
«همت» یعنی چقدر؟
در خبرهای بورس عددهای بزرگ را با «همت» می‌گویند: هر همت یعنی هزار میلیارد تومان. وقتی می‌شنوی «ارزش معاملات خرد امروز ۸ همت بود»، یعنی ۸٬۰۰۰ میلیارد تومان سهم و صندوق در معاملات خرد دست‌به‌دست شده.
برای فهمیدن این عدد، آن را با میانگین روزهای اخیر مقایسه کن، نه با یک روز خاص. ارزش معاملات با تورم هم بزرگ‌تر می‌شود؛ پس مقایسه با چند سال پیش، بدون حساب تورم، گمراه‌کننده است.
خلاصهٔ درس
ارزش معاملات یعنی جمع پولی که در یک روز دست‌به‌دست شد؛ هر همت هزار میلیارد تومان است.
ارزش امروز را با میانگین روزهای اخیر بسنج.
معاملات بلوکی و عمده را از معاملات خرد جدا کن؛ حال مردم را معاملات خرد نشان می‌دهد.
رشد شاخص با ارزش معاملات کم، پشتوانهٔ کمتری دارد.
واژه‌های این درس
- حجم
- تعداد سهم‌هایی که در یک روز معامله شده.
خودت را بسنج
۱.شاخص بالا رفت ولی ارزش معاملات نصف میانگین بود. کدام برداشت منطقی‌تر است؟
- الف)رشد با مشارکت کم بوده
- ب)همه وارد بازار شده‌اند
- ج)بازار تعطیل بوده
- د)حتماً فردا هم مثبت است
دیدن جواب
جواب: الف) رشد با مشارکت کم بوده
رشد با معاملهٔ کم یعنی آدم‌های کمی در آن شریک بودند.
۲.ارزش کل معاملات امروز دو برابر شده، ولی نیمی از آن یک معاملهٔ بلوکی است. ارزش خرد هم مثل دیروز است. برداشت درست؟
- الف)بازار واقعاً شلوغ‌تر نشده؛ یک معاملهٔ بزرگ عدد را بالا برده
- ب)همه دارند وارد بورس می‌شوند
- ج)شاخص حتماً بالا می‌رود
- د)حقیقی‌ها فروشنده‌اند
دیدن جواب
جواب: الف) بازار واقعاً شلوغ‌تر نشده؛ یک معاملهٔ بزرگ عدد را بالا برده
معاملهٔ بلوکی یک‌باره است؛ معیار شلوغی روزانه، ارزش معاملات خرد است.
۳.ارزش معاملات خرد امروز ۶ همت و میانگین ماه گذشته ۱۲ همت است. کدام درست است؟
- الف)امروز نصف میانگین ماه معامله شده و بازار کم‌رونق‌تر بوده
- ب)امروز دو برابر میانگین معامله شده
- ج)۶ همت یعنی ۶ میلیارد تومان
- د)ارزش معاملات معنایی ندارد
دیدن جواب
جواب: الف) امروز نصف میانگین ماه معامله شده و بازار کم‌رونق‌تر بوده
۶ از ۱۲ نصف است؛ هر همت هم هزار میلیارد تومان است.