ترس، طمع و عجله

احساسات بزرگ‌ترین رقیب

وقتی همه خوشحال‌اند و قیمت‌ها تند بالا می‌روند، طمع می‌گوید «جا نمانی». وقتی همه می‌ترسند، ترس می‌گوید «همه را بفروش». تصمیم‌هایی که در این لحظه‌ها گرفته می‌شود معمولاً بدترین‌اند.

شاخص «ترس و طمع» در راوی نشان می‌دهد بازار الان بیشتر ترسیده یا طمع‌کار است. تاریخ بازار پر از دوره‌هایی است که همه در اوج هیجان خریده‌اند و در اوج ترس فروخته‌اند؛ یعنی دقیقاً برعکس آنچه می‌خواستند. شناختن این احساس در خودت، اولین قدم کنترلش است.

برنامه بنویس

قبل از هر معامله بنویس: چرا می‌خرم، حد ضررم کجاست و کی می‌فروشم. وقتی بازار هیجانی شد، به جای احساس، به همین یادداشت نگاه کن.

یک قاعدهٔ کمکی: وقتی خیلی هیجان‌زده یا خیلی ترسیده‌ای، هیچ تصمیم بزرگی نگیر و یک روز صبر کن. اگر فردا هم همان تصمیم منطقی به نظر رسید، اجرایش کن. بیشتر تصمیم‌های هیجانی بعد از یک شب خواب، کمتر جذاب به نظر می‌رسند.

امید ریاضی: چرا با ۴۰٪ درست هم می‌شود سود کرد

فرض کن در ۱۰ معامله، ۴ بار درست می‌گویی و هر بار ۲۰٪ سود می‌کنی، و ۶ بار اشتباه می‌کنی ولی با حد ضرر هر بار فقط ۸٪ ضرر. سود: ۴ × ۲۰ = ۸۰. ضرر: ۶ × ۸ = ۴۸. نتیجه مثبت است.

برعکسش: ۷ بار درست با سود ۵٪ و ۳ بار اشتباه با ضرر ۲۰٪. سود ۳۵ و ضرر ۶۰؛ با اینکه بیشتر وقت‌ها درست گفتی، ضرر کردی. چیزی که نتیجه را می‌سازد اندازهٔ سودها و ضررهاست، نه فقط تعداد درست‌ها.

خلاصهٔ درس

ترس و طمع تصمیم‌های بد می‌سازند: طمع نزدیک قله، ترس نزدیک کف.

قبل از هر معامله دلیل، حد ضرر و هدف را بنویس و در هیجان به همان نگاه کن.

وقتی خیلی هیجان‌زده یا ترسیده‌ای، تصمیم بزرگ را یک روز عقب بینداز.

با پول قرضی یا پولی که لازم داری وارد بازار نشو.

واژه‌های این درس

حد ضرر

قیمتی که از قبل تعیین می‌کنی تا اگر سهم به آن رسید بفروشی و ضرر بزرگ‌تر نشود.

خودت را بسنج

1. ۱.بازار سه روز است تند بالا رفته و همه از سود حرف می‌زنند. کدام کار عاقلانه‌تر است؟

   • الف)همهٔ پول را فوراً وارد کرد
   • ب)به برنامهٔ از قبل نوشته‌شده نگاه کرد
   • ج)وام گرفت
   • د)به حرف دیگران گوش داد
   دیدن جواب

   جواب: ب) به برنامهٔ از قبل نوشته‌شده نگاه کرد

   برنامه جلوی تصمیم هیجانی را می‌گیرد.

2. ۲.«جا ماندن» از کدام احساس است؟

   • الف)خستگی
   • ب)طمع
   • ج)آرامش
   • د)بی‌حوصلگی
   دیدن جواب

   جواب: ب) طمع

   ترس از جا ماندن (فومو) شکلی از طمع است.

3. ۳.۵ بار سود ۱۰٪ و ۵ بار ضرر ۱۵٪. نتیجهٔ کل تقریباً؟

   • الف)زیان
   • ب)سود
   • ج)بی‌سود و بی‌زیان
   • د)نمی‌شود گفت
   دیدن جواب

   جواب: الف) زیان

   ۵ × ۱۰ = ۵۰ سود در برابر ۵ × ۱۵ = ۷۵ ضرر؛ نیمی درست بودن کافی نیست وقتی ضررها بزرگ‌ترند.