ترس و طمع

عقربه‌ای که بین ترس و طمع می‌چرخد

بازار فقط عدد نیست؛ آدم‌ها هستند. وقتی قیمت‌ها چند روز بالا می‌روند، طمع زیاد می‌شود و همه می‌خواهند زودتر بخرند. وقتی چند روز پایین می‌آیند، ترس می‌آید و همه می‌خواهند زودتر بفروشند.

مشکل اینجاست که بیشترین طمع معمولاً نزدیک قله است و بیشترین ترس نزدیک کف. کسی که با احساسش معامله کند، گران می‌خرد و ارزان می‌فروشد.

درد ضرر دو برابر لذت سود

پژوهش‌های روانشناسی نشان داده‌اند آدم‌ها درد از دست دادن را تقریباً دو برابر لذت به دست آوردن همان مقدار حس می‌کنند. ضرر ۱ میلیونی بیشتر از سود ۱ میلیونی ذهن را درگیر می‌کند.

در بازار این یعنی دو کار اشتباه: سهم ضررده را نمی‌فروشیم تا ضرر «واقعی» نشود، و سهم سودده را زود می‌فروشیم تا سود از دست نرود. دانستن این میل، اولین قدم برای کنترلش است.

چرخهٔ احساس بازار

بازار معمولاً یک چرخهٔ تکراری دارد: امید، هیجان، سرخوشی در سقف، نگرانی، ترس، ناامیدی در کف، و دوباره امید. در سرخوشی همه از سود حرف می‌زنند و تازه‌واردها زیادند؛ در ناامیدی کسی دیگر حرف بورس را نمی‌زند.

این چرخه زمان دقیق ندارد و هیچ‌کس نمی‌داند الان کجای آن هستیم. ولی اگر دیدی همهٔ اطرافیانت از سود بورس حرف می‌زنند، یادت باشد معمولاً به مرحلهٔ سرخوشی نزدیک‌تریم تا امید.

خلاصهٔ درس

بیشترین طمع معمولاً نزدیک قله است و بیشترین ترس نزدیک کف.

کسی که با احساسش معامله کند، گران می‌خرد و ارزان می‌فروشد.

درد ضرر برای بیشتر آدم‌ها حدود دو برابر لذت سودی به همان اندازه است؛ برای همین ضرر را دیر می‌بندند.

شناختن احساس در خودت، قدم اول کنترل آن است.

خودت را بسنج

1. ۱.هر رفتار را به احساسش وصل کن

   • خرید چون همه می‌خرند
   • فروش در اوج افت، فقط از ترس
   • پایبندی به برنامه از قبل
   دیدن جواب

   خرید چون همه می‌خرند

   طمع

   فروش در اوج افت، فقط از ترس

   ترس

   پایبندی به برنامه از قبل

   خونسردی

   شناختن احساس، قدم اول کنترل آن است.

2. ۲.بیشترین ترس بازار معمولاً کجا دیده می‌شود؟

   • الف)نزدیک قله
   • ب)نزدیک کف
   • ج)وسط روند
   • د)هیچ‌وقت
   دیدن جواب

   جواب: ب) نزدیک کف

   وقتی همه ناامیدند، قیمت‌ها معمولاً پایین‌اند.

3. ۳.چرا خیلی‌ها سهم ضررده را بیش از اندازه نگه می‌دارند؟

   • الف)چون فروختن، ضرر را واقعی و دردناک می‌کند
   • ب)چون همیشه برمی‌گردد
   • ج)چون کارمزد فروش زیاد است
   • د)چون قانون اجازه نمی‌دهد
   دیدن جواب

   جواب: الف) چون فروختن، ضرر را واقعی و دردناک می‌کند

   میل به فرار از درد ضرر، تصمیم را از منطق دور می‌کند.