خرید روی صف و شایعه
سهمی که چند روز صف خرید بوده، ممکن است با اولین فروش بزرگ بریزد. خرید با شایعهٔ تلگرامی هم معمولاً یعنی دیر رسیدن به مهمانی‌ای که بقیه زودتر رفته‌اند.
کسی که در کانال شایعه را پخش می‌کند، ممکن است خودش سهم را از قبل خریده باشد و منتظر خریدارهای تازه باشد تا بفروشد. وقتی خبر به گوش همه رسیده، معمولاً بخش بزرگی از حرکت قیمت تمام شده. خبر واقعی را در کدال ببین و تحلیل خودت را بکن.
میانگین کم کردن بی‌حساب
بعضی‌ها وقتی سهم پایین می‌آید، بی‌برنامه بیشتر می‌خرند تا «میانگین را کم کنند». اگر دلیل افت جدی باشد، این کار ضرر را بزرگ‌تر می‌کند. خرید دوباره هم باید مثل خرید اول دلیل و حد ضرر داشته باشد.
مثلاً سهمی را ۱۰۰۰ خریدی و به ۷۰۰ رسیده. اگر بدون بررسی دو برابر تعداد قبلی بخری، میانگینت ۸۰۰ می‌شود؛ ولی اگر قیمت به ۵۰۰ برسد، ضررت به‌جای ۵۰٪ از یک سبد کوچک، روی سرمایهٔ خیلی بیشتری حساب می‌شود. اول بپرس چرا قیمت افتاده.
سهم ۳۰۰ تومانی ارزان نیست
خیلی‌ها فکر می‌کنند سهمی که ۳۰۰ تومان قیمت دارد، از سهم ۳۰٬۰۰۰ تومانی «ارزان‌تر» است و جای رشد بیشتری دارد. ولی قیمت یک سهم به‌تنهایی هیچ معنایی ندارد؛ باید ببینی در برابر سود و دارایی شرکت چقدر است.
شرکتی با قیمت ۳۰۰ تومان و EPS منفی، از شرکتی با قیمت ۳۰٬۰۰۰ تومان و P/E شش خیلی گران‌تر است. ارزانی را با P/E، سود و ارزش شرکت بسنج، نه با تعداد صفرهای قیمت.
خلاصهٔ درس
شایعه اطلاعات نیست؛ خبر را در کدال و داده را خودت ببین.
خرید دوباره در افت، مثل خرید اول، دلیل تازه و حد ضرر می‌خواهد.
سهم ارزان‌قیمت لزوماً سهم ارزان نیست؛ قیمت را با سود و ارزش شرکت بسنج.
خرید روی صف طولانی یعنی رسیدن دیر به حرکتی که بقیه زودتر شروع کرده‌اند.
واژه‌های این درس
- صف خرید
- وقتی قیمت به سقف روزانه رسیده و خریدارها بیشتر از فروشنده‌ها منتظر ایستاده‌اند.
- حد ضرر
- قیمتی که از قبل تعیین می‌کنی تا اگر سهم به آن رسید بفروشی و ضرر بزرگ‌تر نشود.
- کدال
- سامانهٔ رسمی که شرکت‌های بورسی گزارش‌ها و صورت‌های مالی‌شان را آنجا منتشر می‌کنند.
- EPS
- سود هر سهم: سود خالص سال تقسیم بر تعداد سهم‌های شرکت.
- P/E
- قیمت سهم تقسیم بر سود هر سهم؛ یعنی با سود فعلی، چند سال طول می‌کشد پولت برگردد.
خودت را بسنج
۱.یک کانال می‌گوید «فردا سهم الف صف خرید می‌شود». کار درست؟
- الف)فوراً با همهٔ پول خرید
- ب)اول در کدال و نمودار بررسی کرد
- ج)به دوستان هم گفت
- د)وام گرفت و خرید
دیدن جواب
جواب: ب) اول در کدال و نمودار بررسی کرد
شایعه اطلاعات نیست؛ منبع رسمی و دادهٔ خودت را ببین.
۲.سهمی ۳۰٪ پایین آمده و تو بدون بررسی دو برابر خریدی. خطرش چیست؟
- الف)هیچ
- ب)اگر افت ادامه یابد، ضرر خیلی بزرگ‌تر می‌شود
- ج)حتماً سود می‌کنی
- د)کارمزد کمتر می‌شود
دیدن جواب
جواب: ب) اگر افت ادامه یابد، ضرر خیلی بزرگ‌تر می‌شود
خرید بیشتر باید دلیل تازه داشته باشد، نه امید.
۳.هر اشتباه را به راه‌حلش وصل کن
- همهٔ پول در یک سهم
- خرید با شایعه
- نفروختن هیچ‌وقت
- خرید با پول قرضی
دیدن جواب
- همهٔ پول در یک سهم
- پخش کردن بین چند سهم و صندوق
- خرید با شایعه
- خواندن اطلاعیه‌ها در کدال
- نفروختن هیچ‌وقت
- حد ضرر از قبل
- خرید با پول قرضی
- فقط پولی که فعلاً لازمش نداری
بیشتر ضررهای بزرگ از همین چند اشتباه تکراری می‌آید.
۴.سهم الف ۴۰۰ تومان با ضرر انباشته و سهم ب ۲۰٬۰۰۰ تومان با P/E پنج است. کدام برداشت درست‌تر است؟
- الف)قیمت پایین الف به معنی ارزان بودنش نیست؛ ب با سودش ارزان‌تر به نظر می‌رسد
- ب)الف ارزان‌تر است چون قیمتش کمتر است
- ج)ب گران است چون قیمتش بیشتر است
- د)هر دو یکسان‌اند
دیدن جواب
جواب: الف) قیمت پایین الف به معنی ارزان بودنش نیست؛ ب با سودش ارزان‌تر به نظر می‌رسد
قیمت را باید در برابر سود سنجید؛ تعداد صفرها چیزی دربارهٔ ارزانی نمی‌گوید.