قیمت امروز، معامله در آینده
در قرارداد آتی، خریدار و فروشنده امروز روی قیمت کالایی توافق میکنند که در تاریخ مشخصی در آینده تحویل میشود. پول کامل الان پرداخت نمیشود.
خریدار آتی (موقعیت خرید) از بالا رفتن قیمت سود میکند و فروشندهٔ آتی (موقعیت فروش) از پایین آمدن آن.
وجه تضمین
به جای پرداخت کل ارزش قرارداد، هر دو طرف فقط «وجه تضمین» میگذارند که بخشی از ارزش قرارداد است. برای همین آتی اهرم دارد: با پول کم، ارزش زیادی را جابهجا میکنی.
مثلاً اگر وجه تضمین ۱۰ درصد ارزش قرارداد باشد، اهرم تو ۱۰ برابر است.
تسویهٔ روزانه
در پایان هر روز، سود یا زیان هر طرف بر اساس قیمت تسویهٔ آن روز به حسابش اضافه یا از آن کم میشود. اگر زیان آنقدر زیاد شود که وجه تضمین از حد لازم کمتر شود، کارگزار «اخطار افزایش وجه تضمین» میدهد.
اگر پول کافی نگذاری، موقعیت تو بسته میشود و زیان قطعی میشود.
اهرم در هر دو جهت کار میکند
همان اهرمی که سود را چند برابر میکند، زیان را هم چند برابر میکند. با وجه تضمین ۱۰ درصد، حرکت ۱۰ درصدی خلاف پیشبینی، کل پولت را میبرد.
برای همین معاملهگران آتی بیشتر از هر چیز به اندازهٔ موقعیت و حد ضرر فکر میکنند.
خلاصهٔ درس
قرارداد آتی یعنی توافق امروز روی قیمت تحویل آینده، با گذاشتن فقط وجه تضمین.
سود و زیان هر روز تسویه میشود و اهرم، زیان را هم چند برابر میکند.
واژههای این درس
- حد ضرر
- قیمتی که از قبل تعیین میکنی تا اگر سهم به آن رسید بفروشی و ضرر بزرگتر نشود.
- اهرم
- ابزاری که سود و زیان را چند برابر میکند؛ با پول کم، اثر حرکت قیمت بزرگتر میشود.
خودت را بسنج
۱.ارزش قرارداد ۱۰۰ میلیون تومان و وجه تضمین ۱۰ میلیون تومان است. قیمت ۵٪ خلاف پیشبینی تو حرکت میکند. چقدر زیان کردهای؟
- الف)۵ میلیون تومان، نصف وجه تضمین
- ب)۵۰۰ هزار تومان
- ج)۱۰ میلیون تومان
- د)زیانی نیست تا سررسید
دیدن جواب
جواب: الف) ۵ میلیون تومان، نصف وجه تضمین
۵٪ از ۱۰۰ میلیون میشود ۵ میلیون؛ این نصف ۱۰ میلیون وجه تضمین است، و همان روز در تسویهٔ روزانه از حسابت کم میشود.
۲.یک موقعیت آتی را از شروع تا پایان مرتب کن
- اگر وجه تضمین کم شود، اخطار میگیری
- موقعیت را پیش از سررسید میبندی یا در سررسید تسویه میشود
- وجه تضمین را میگذاری و موقعیت باز میکنی
- هر روز سود یا زیان به حسابت میآید
دیدن جواب
- وجه تضمین را میگذاری و موقعیت باز میکنی
- هر روز سود یا زیان به حسابت میآید
- اگر وجه تضمین کم شود، اخطار میگیری
- موقعیت را پیش از سررسید میبندی یا در سررسید تسویه میشود
آتی هر روز تسویه میشود، نه فقط در سررسید.
۳.هر اصطلاح را به معنایش وصل کن
- وجه تضمین
- تسویهٔ روزانه
- اخطار افزایش وجه تضمین
دیدن جواب
- وجه تضمین
- بخشی از ارزش قرارداد که میگذاری
- تسویهٔ روزانه
- سود و زیان هر روز به حساب میآید
- اخطار افزایش وجه تضمین
- باید پول بیشتری بگذاری
سه چیزی که آتی را از خرید معمولی جدا میکند.