قیمت پایه یعنی کف
قیمت پایه کمترین قیمتی است که با آن معامله میشود. اگر تقاضا کمتر از عرضه باشد، معامله با همان قیمت پایه انجام میشود و بخشی از عرضه فروش نمیرود.
اگر تقاضا بیشتر از عرضه باشد، خریدارها با هم رقابت میکنند و قیمت از پایه بالاتر میرود.
درصد رقابت
اینکه قیمت معامله چقدر بالاتر از قیمت پایه رفته را «درصد رقابت» میگویند: قیمت معامله تقسیم بر قیمت پایه، منهای یک، ضرب در ۱۰۰.
مثلاً اگر قیمت پایه ۲٬۶۰۰٬۰۰۰ ریال باشد و معامله با ۲٬۷۵۶٬۰۰۰ ریال انجام شود، رقابت ۶ درصد است.
دامنهٔ نوسان مثل سهام نیست
در بازار فیزیکی، قیمت معامله دامنهٔ نوسان روزانهای مثل سهام ندارد و از رقابت خریدارها کشف میشود. چیزی که محدود است، تغییر خود قیمت پایه نسبت به آخرین قیمت کشفشده است. در دورههایی هم برای بعضی کالاها، مثل محصولات فولادی، «سقف رقابت» گذاشته و بعد برداشته شده.
برای همین در روزهای پرتقاضا، رقابت ممکن است چند ده درصد هم بشود.
رقابت بالا همیشه خبر خوب نیست
رقابت زیاد ممکن است از کمبود واقعی کالا بیاید، ولی گاهی هم از اینکه قیمت پایه خیلی پایینتر از قیمت بازار آزاد تعیین شده. در این حالت فاصلهٔ دو قیمت به جیب کسی میرود که موفق به خرید شده.
پس درصد رقابت را همیشه کنار این بخوان که قیمت پایه چطور تعیین شده.
خلاصهٔ درس
قیمت پایه کف معامله است. اگر تقاضا بیشتر از عرضه باشد، رقابت قیمت را بالا میبرد.
درصد رقابت = (قیمت معامله ÷ قیمت پایه − ۱) × ۱۰۰. قیمت معامله در بازار فیزیکی دامنهٔ نوسان روزانهای مثل سهام ندارد.
واژههای این درس
- دامنهٔ نوسان
- بیشترین درصدی که قیمت یک سهم در یک روز میتواند بالا یا پایین برود؛ در بورس تهران معمولاً چند درصد است.
خودت را بسنج
۱.قیمت پایهٔ یک محصول ۵۰٬۰۰۰ ریال است و با ۵۵٬۰۰۰ ریال معامله شد. رقابت چند درصد بود؟
- الف)۱۰٪
- ب)۵٪
- ج)۵۵٪
- د)۱٫۱٪
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۰٪
۵۵٬۰۰۰ تقسیم بر ۵۰٬۰۰۰ میشود ۱٫۱؛ منهای یک یعنی ۰٫۱، یعنی ۱۰ درصد.
۲.تقاضا برای یک عرضه نصف مقدار عرضه بود. چه میشود؟
- الف)معامله با قیمت پایه انجام میشود و بخشی از عرضه فروش نمیرود
- ب)قیمت ۵۰ درصد بالا میرود
- ج)معامله لغو میشود و فردا تکرار میشود
- د)قیمت پایه نصف میشود
دیدن جواب
جواب: الف) معامله با قیمت پایه انجام میشود و بخشی از عرضه فروش نمیرود
وقتی تقاضا کمتر از عرضه است، رقابتی نیست و قیمت پایه همان قیمت معامله است.
۳.هر وضعیت را به نتیجهاش وصل کن
- تقاضا کمتر از عرضه
- تقاضا بیشتر از عرضه
- بدون هیچ خریداری
دیدن جواب
- تقاضا کمتر از عرضه
- معامله با قیمت پایه
- تقاضا بیشتر از عرضه
- رقابت و قیمت بالاتر
- بدون هیچ خریداری
- عرضه فروش نمیرود
قیمت پایه کف است و رقابت از آن بالاتر میبرد.