بورسی که در آن کالا معامله میشود
در بورس تهران و فرابورس سهم شرکتها خرید و فروش میشود. در بورس کالای ایران خود کالا معامله میشود: فولاد، مس، آلومینیوم، محصولات پتروشیمی و نفتی، محصولات کشاورزی و طلا.
بورس کالا هم مثل بورس تهران زیر نظر سازمان بورس و اوراق بهادار کار میکند و معاملهها فقط از راه کارگزار انجام میشوند.
از کجا آمد؟
اول دو بورس جدا راه افتاد: بورس فلزات تهران در سال ۱۳۸۲ و بورس کالای کشاورزی در سال ۱۳۸۳. در سال ۱۳۸۵ تصمیم به یکی شدن این دو گرفته شد و شرکت بورس کالای ایران ساخته شد که از سال ۱۳۸۶ کارش را شروع کرد.
روزهای حواله
پیش از بورس کالا، خیلی از محصولات فولادی با «حواله» فروخته میشد: کارخانه به عدهای حواله میداد و همان حوالهها دستبهدست میشد و گرانتر فروخته میشد. کسی نمیدانست قیمت واقعی چند است.
با آمدن این کالاها به بورس کالا، عرضه و قیمت معامله برای همه منتشر شد. هنوز هم بحث بر سر قیمتگذاری هست، ولی معاملهها دیگر پنهان نیستند.
چهار بخش اصلی
۱. بازار فیزیکی: کارخانهها کالایشان را عرضه میکنند و خریدارها، که بیشترشان کارخانه یا بازرگاناند، میخرند. ۲. گواهی سپردهٔ کالایی: برگهای که مالکیت کالایی در انبار را نشان میدهد، مثل گواهی سکه یا شمش طلا. ۳. بازار مشتقه: قراردادهای آتی، اختیار معامله و سلف موازی استاندارد. ۴. صندوقهای کالایی: مثل صندوقهای طلا و نقره که واحدشان مثل سهم خرید و فروش میشود.
همهٔ اینها برای هر کسی نیست
خرید در بازار فیزیکی معمولاً برای کسی است که واقعاً آن کالا را لازم دارد و شرایط خرید را دارد. برای یک سرمایهگذار معمولی، راههای رایجتر گواهیها و صندوقهای کالاییاند.
کسی که میگوید «از بورس کالا ورق بخر و فردا گرانتر بفروش» معمولاً از هزینهٔ حمل، انبار و پیدا کردن خریدار حرفی نمیزند.
خلاصهٔ درس
بورس کالای ایران در ۱۳۸۵ از یکی شدن بورس فلزات و بورس کشاورزی ساخته شد و زیر نظر سازمان بورس کار میکند.
چهار بخش دارد: بازار فیزیکی، گواهی سپرده، بازار مشتقه و صندوقهای کالایی.
خودت را بسنج
۱.در بازار فیزیکی بورس کالا چه چیزی خرید و فروش میشود؟
- الف)خود کالا، مثل ورق فولاد یا پلیاتیلن
- ب)سهم شرکتهای فولادی
- ج)واحد صندوقهای سهامی
- د)اوراق قرضهٔ دولت
دیدن جواب
جواب: الف) خود کالا، مثل ورق فولاد یا پلیاتیلن
در بازار فیزیکی کالا دستبهدست میشود؛ سهم شرکتها در بورس تهران و فرابورس معامله میشود.
۲.هر بخش بورس کالا را به نمونهاش وصل کن
- بازار فیزیکی
- گواهی سپرده
- بازار مشتقه
- صندوق کالایی
دیدن جواب
- بازار فیزیکی
- عرضهٔ ورق فولاد یک کارخانه
- گواهی سپرده
- مالکیت سکهای که در خزانه است
- بازار مشتقه
- قرارداد آتی
- صندوق کالایی
- صندوق طلا
چهار راه متفاوت برای معاملهٔ کالا، از تحویل واقعی تا فقط قیمتش.