حق خرید، نه اجبار
اختیار خرید (کال) قراردادی است که به خریدارش «حق» میدهد یک سهم را در یک روز مشخص به یک قیمت مشخص بخرد. اگر آن روز به نفعش نبود، اصلاً لازم نیست بخرد.
برای این حق، خریدار همین امروز پولی به فروشندهٔ قرارداد میدهد که به آن «پریمیوم» یا قیمت اختیار میگویند. این پول برنمیگردد، چه از حقش استفاده کند چه نکند.
حق فروش
اختیار فروش (پوت) برعکس است: به خریدارش حق میدهد سهم را در روز مشخص به قیمت مشخص بفروشد. وقتی قیمت سهم پایین بیاید، این حق ارزشمند میشود، چون میتواند گرانتر از بازار بفروشد.
پس کال از بالا رفتن سهم سود میبرد و پوت از پایین آمدنش. هر دو یک خریدار دارند که حق دارد و یک فروشنده که تعهد دارد.
بیعانهٔ خانه
فرض کن خانهای را دوست داری ولی هنوز پولش جور نیست. به صاحبش ۱۰ میلیون بیعانه میدهی که تا سه ماه خانه را به قیمت امروز به تو بفروشد. اگر قیمت خانهها بالا رفت، تو به قیمت قدیم میخری؛ اگر پایین آمد، بیعانه را از دست میدهی و از بازار ارزانتر میخری.
کال دقیقاً همین است: بیعانه همان پریمیوم است، قیمت قرارداد همان قیمت اعمال، و سه ماه همان سررسید.
آپشن بلیت بختآزمایی نیست
قیمت کم آپشنها وسوسهانگیز است: با چند صد هزار تومان میشود «حق» هزار سهم را خرید. ولی بیشتر آپشنهای ارزان در سررسید بیارزش میشوند و همهٔ پول رفته است.
قبل از هر معامله بپرس: سهم باید تا کجا و تا کی برود تا این قرارداد سود بدهد؟ همین سؤال را در این دوره با نمودار جواب میدهیم.
خلاصهٔ درس
کال حق خرید و پوت حق فروش به قیمت مشخص در روز مشخص است.
خریدار پریمیوم میدهد و حداکثر همان را از دست میدهد؛ فروشنده پریمیوم میگیرد و متعهد است.
کار امروز: برای کالی که خریدی، سر به سر را حساب کن: قیمت اعمال به اضافهٔ پریمیوم.
واژههای این درس
- اختیار خرید
- قراردادی که به دارندهاش حق میدهد سهمی را در تاریخ معین به قیمت معین بخرد، ولی مجبور نیست.
- اختیار فروش
- قراردادی که به دارندهاش حق میدهد سهمی را در تاریخ معین به قیمت معین بفروشد، ولی مجبور نیست.
خودت را بسنج
۱.خریدار اختیار خرید در سررسید…
- الف)حق دارد سهم را به قیمت قرارداد بخرد، ولی مجبور نیست
- ب)مجبور است سهم را بخرد
- ج)باید سهم را بفروشد
- د)پولش را پس میگیرد
دیدن جواب
جواب: الف) حق دارد سهم را به قیمت قرارداد بخرد، ولی مجبور نیست
خریدار حق دارد و فروشنده تعهد؛ خریدار فقط وقتی به نفعش باشد اعمال میکند.
۲.هر کلمه را به معنیاش وصل کن
- کال
- پوت
- پریمیوم
- فروشندهٔ اختیار
دیدن جواب
- کال
- حق خرید به قیمت مشخص
- پوت
- حق فروش به قیمت مشخص
- پریمیوم
- پولی که خریدار امروز برای این حق میدهد
- فروشندهٔ اختیار
- کسی که پریمیوم را میگیرد و متعهد میشود
این چهار کلمه پایهٔ همهٔ درسهای بعدیاند.
۳.کسی که از پایین آمدن سهم سود میبرد…
- الف)خریدار پوت
- ب)خریدار کال
- ج)فروشندهٔ پوت
- د)هیچکدام
دیدن جواب
جواب: الف) خریدار پوت
پوت حق فروش گرانتر از بازار است؛ با ریزش سهم ارزشمند میشود.
۴.خریدار کال با پریمیوم ۱۰۰ تومان، در بدترین حالت چقدر از هر سهم ضرر میکند؟
- الف)۱۰۰ تومان
- ب)بینهایت
- ج)۱٬۰۰۰ تومان
- د)صفر
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۰۰ تومان
ضرر خریدار اختیار هیچوقت از پریمیوم بیشتر نمیشود.