نسبت جاری
نسبت جاری یعنی دارایی جاری تقسیم بر بدهی جاری. اگر کمتر از یک باشد، شرکت برای پرداخت بدهی‌های کوتاه‌مدتش ممکن است به زحمت بیفتد.
نسبت جاری خیلی بالا هم همیشه خوب نیست؛ ممکن است به این معنا باشد که انبار پر از کالای فروش‌نرفته است یا طلب‌ها وصول نشده‌اند. این عدد را با شرکت‌های همان صنعت مقایسه کن، چون صنعت‌های مختلف عادت‌های متفاوتی دارند.
بازده حقوق صاحبان سهام (ROE)
ROE یعنی سود خالص تقسیم بر حقوق صاحبان سهام: شرکت با پول سهامدارها چقدر سود ساخته. ROE بالا و پایدار نشانهٔ کسب‌وکار خوب است، به شرط اینکه از بدهی زیاد نیاید.
دو شرکت با ROE برابر را تصور کن: یکی بدهی ندارد و دیگری با وام زیاد کار می‌کند. دومی ریسک خیلی بیشتری دارد، چون اگر فروش کم شود، بهرهٔ وام همچنان باید پرداخت شود. برای همین ROE را کنار نسبت بدهی می‌بینیم.
سود را بدون جریان نقد باور نکن
شرکتی که سود بزرگی گزارش می‌کند ولی جریان نقد عملیاتی‌اش سال‌ها منفی است، ممکن است سودش بیشتر روی کاغذ باشد، مثلاً فروش نسیه‌ای که پولش وصول نمی‌شود.
سود و جریان نقد را کنار هم ببین.
ROE از کجا می‌آید؟
ROE را می‌شود سه تکه کرد: حاشیهٔ سود خالص × گردش دارایی (فروش ÷ دارایی) × اهرم (دارایی ÷ حقوق صاحبان سهام). شرکتی با حاشیهٔ ۱۰٪، گردش ۱٫۵ و اهرم ۲، ROE حدود ۱۰٪ × ۱٫۵ × ۲ = ۳۰٪ دارد.
این تکه‌ها نشان می‌دهند ROE بالا از کجا آمده: از سودآوری، از فروش زیاد با دارایی کم، یا از بدهی زیاد. ROEای که بیشترش از اهرم آمده، شکننده‌تر است؛ با بالا رفتن نرخ بهره یا افت فروش، زودتر آسیب می‌بیند.
خلاصهٔ درس
نسبت جاری = دارایی جاری ÷ بدهی جاری؛ کمتر از یک یعنی فشار بدهی کوتاه‌مدت.
ROE = سود خالص ÷ حقوق صاحبان سهام؛ ROE بالا وقتی خوب است که از بدهی زیاد نیامده باشد.
ROE از سه تکه ساخته می‌شود: حاشیهٔ سود، گردش دارایی و اهرم.
هر نسبتی را با هم‌صنعت‌ها و در چند سال ببین.
واژه‌های این درس
- سود خالص
- پولی که بعد از کم کردن همهٔ هزینه‌ها و مالیات از فروش، برای شرکت باقی می‌ماند.
- اهرم
- ابزاری که سود و زیان را چند برابر می‌کند؛ با پول کم، اثر حرکت قیمت بزرگ‌تر می‌شود.
خودت را بسنج
۱.دارایی جاری ۳۰۰ و بدهی جاری ۲۰۰. نسبت جاری؟
- الف)۱٫۵
- ب)۰٫۶۷
- ج)۵۰۰
- د)۱۰۰
دیدن جواب
جواب: الف) ۱٫۵
۳۰۰ ÷ ۲۰۰ = ۱٫۵.
۲.سود خالص ۸۰ و حقوق صاحبان سهام ۴۰۰ میلیارد. ROE؟
- الف)۲۰٪
- ب)۵٪
- ج)۴۸۰٪
- د)۸۰٪
دیدن جواب
جواب: الف) ۲۰٪
۸۰ ÷ ۴۰۰ = ۲۰٪.
۳.نسبت بدهی خیلی بالا…
- الف)ریسک شرکت را بیشتر می‌کند
- ب)همیشه خوب است
- ج)یعنی سود بیشتر قطعی
- د)بی‌اهمیت است
دیدن جواب
جواب: الف) ریسک شرکت را بیشتر می‌کند
هزینهٔ مالی و فشار پرداخت بالا می‌رود.
۴.هر نسبت را به معنی‌اش وصل کن
- حاشیهٔ سود خالص
- نسبت جاری
- نسبت بدهی
- بازده حقوق صاحبان سهام
دیدن جواب
- حاشیهٔ سود خالص
- چند درصد فروش، سود خالص می‌شود
- نسبت جاری
- دارایی جاری تقسیم بر بدهی جاری
- نسبت بدهی
- چه سهمی از دارایی‌ها با بدهی خریده شده
- بازده حقوق صاحبان سهام
- سود خالص نسبت به سرمایهٔ سهامدارها
هر نسبت یک گوشه از حال شرکت را نشان می‌دهد.
۵.حاشیهٔ سود ۵٪، گردش دارایی ۲ و اهرم ۴. ROE تقریباً؟
- الف)۴۰٪
- ب)۱۱٪
- ج)۲۰٪
- د)۵٪
دیدن جواب
جواب: الف) ۴۰٪
۵٪ × ۲ × ۴ = ۴۰٪؛ ولی بیشترش از اهرم ۴ آمده، یعنی بدهی زیاد.