سود نقدی سهام (DPS) چیست و چه زمانی پرداخت میشود؟
راوی ایندکس · بهروزرسانی
شرکتی که سود میکند، با آن سود دو کار میتواند بکند: بخشی را در شرکت نگه دارد تا کارش را بزرگتر کند، و بخشی را میان سهامدارانش تقسیم کند. به آن بخشی که به ازای هر سهم به سهامدار پرداخت میشود «سود نقدی هر سهم» یا DPS میگویند. DPS کوتاهشدهٔ Dividend Per Share است.
تفاوت EPS و DPS
EPS سودی است که شرکت به ازای هر سهم «ساخته» است و DPS سودی است که به ازای هر سهم «پرداخت» میکند. اگر سود هر سهم شرکتی هزار ریال باشد و مجمع تصمیم بگیرد ششصد ریال آن را تقسیم کند، DPS ششصد ریال است و چهارصد ریال باقیمانده بهصورت سود انباشته در شرکت میماند. دربارهٔ EPS در مطلب P/E چیست؟ بیشتر توضیح دادهایم.
نسبت DPS به EPS را «درصد تقسیم سود» میگویند. در مثال بالا این نسبت شصت درصد است. شرکتهایی که طرح توسعه دارند معمولاً سود کمتری تقسیم میکنند، و شرکتهایی که به پول تازه نیاز ندارند سهم بیشتری از سود را به سهامدار میدهند. طبق قانون تجارت، شرکت سودده باید دستکم ده درصد سود خالص سال را تقسیم کند.
سود نقدی کجا تصویب میشود؟
مبلغ سود نقدی را «مجمع عمومی عادی سالیانه» تعیین میکند. این مجمع هر سال یک بار و حداکثر چهار ماه بعد از پایان سال مالی شرکت برگزار میشود. در آن، سهامداران صورتهای مالی سال را تصویب میکنند و دربارهٔ تقسیم سود رأی میدهند. هیئتمدیره مبلغی را پیشنهاد میکند، ولی تصمیم نهایی با مجمع است و مبلغ تصویبشده میتواند با پیشنهاد فرق داشته باشد.
شرکت پیش از مجمع «آگهی دعوت به مجمع» و بعد از آن «تصمیمات مجمع» را در سامانهٔ کدال منتشر میکند. تاریخ مجمع و مبلغ سود هر سهم در همین اطلاعیهها میآید. در راوی ایندکس، سود نقدی سالهای گذشتهٔ هر شرکت و آخرین اطلاعیههای کدال آن را در صفحهٔ همان نماد میبینید؛ برای پیدا کردن نماد از فهرست نمادها شروع کنید.
سود نقدی به چه کسی میرسد؟
سود به کسی تعلق میگیرد که در روز برگزاری مجمع سهامدار شرکت باشد. مدت نگهداری سهم اهمیتی ندارد: کسی که یک روز پیش از مجمع سهم را خریده باشد، سود کل سال را میگیرد، و کسی که تمام سال سهامدار بوده ولی یک روز پیش از مجمع فروخته باشد، سودی نمیگیرد.
چرا قیمت سهم بعد از مجمع کم میشود؟
وقتی شرکت سود نقدی میدهد، همان مقدار پول از شرکت خارج میشود و ارزش هر سهم به همان اندازه کم میشود. به همین دلیل نماد شرکت پیش از مجمع متوقف میشود و بعد از آن با قیمتی بازگشایی میشود که سود نقدی از آن کم شده است. اگر قیمت سهم پیش از مجمع ده هزار ریال باشد و مجمع ششصد ریال سود تصویب کند، قیمت مبنای بازگشایی نه هزار و چهارصد ریال خواهد بود.
این کاهش قیمت زیان نیست، چون سهامدار همان ششصد ریال را بهصورت نقد طلب دارد. برای همین است که نمودارهای قیمت را «تعدیل» میکنند تا این افت ساختگی در نمودار دیده نشود. مطلب قیمت تعدیلشده چیست؟ این موضوع را کامل توضیح میدهد.
سود نقدی چه زمانی پرداخت میشود؟
قانون به شرکتها حداکثر هشت ماه بعد از مجمع مهلت میدهد تا سود را بپردازند. بعضی شرکتها چند هفته بعد از مجمع پرداخت میکنند و بعضی تا پایان مهلت صبر میکنند. زمانبندی پرداخت را شرکت در کدال اعلام میکند. سود بیشتر شرکتها از راه سامانهٔ سجام به حساب بانکی سهامدار واریز میشود، پس ثبتنام در سجام و درست بودن شمارهٔ حساب در آن لازم است.
بازده نقدی چیست؟
بازده نقدی از تقسیم سود نقدی هر سهم بر قیمت سهم به دست میآید و میگوید سود نقدی چند درصد از قیمت سهم است. اگر سهمی ده هزار ریال قیمت داشته باشد و ششصد ریال سود بدهد، بازده نقدی آن شش درصد است. در صفحهٔ هر نماد، بازده نقدی هر سال را نسبت به قیمت سهم در روز مجمع همان سال حساب کردهایم.
- بازده نقدی بالا همیشه خوب نیست؛ گاهی نتیجهٔ افت شدید قیمت سهم است.
- سود نقدی سالهای گذشته تضمینی برای سالهای بعد نیست و با سود شرکت بالا و پایین میشود.
- دیر پرداخت شدن سود، ارزش واقعی آن را در دورهٔ تورم کم میکند.
- شرکتی که سود کمی تقسیم میکند ممکن است پول را خرج توسعهای کند که سود سالهای بعد را بیشتر میکند.
برای مقایسهٔ شرکتها از نظر سود و نسبتهای مالی میتوانید تحلیل بنیادی نمادها را ببینید. اگر شرکت به جای پرداخت سود، آن را به سرمایه اضافه کند، موضوع افزایش سرمایه پیش میآید.
این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ نمادی نیست.