قیمت تعدیلشده چیست و بازدهی واقعی سهم چطور حساب میشود؟
راوی ایندکس · بهروزرسانی
فرض کنید سهمی دیروز ده هزار ریال بوده و امروز با پنج هزار ریال بازگشایی شده است. اگر فقط به این دو عدد نگاه کنید، به نظر میرسد سهامدار نیمی از پولش را از دست داده است. ولی اگر شرکت در این فاصله صد درصد سهام جایزه داده باشد، تعداد سهام هر سهامدار دو برابر شده و ارزش دارایی او تغییری نکرده است. «قیمت تعدیلشده» برای این ساخته شده که چنین افتهای ساختگیای ما را به اشتباه نیندازد.
چه چیزهایی قیمت را بدون معامله جابهجا میکند؟
- سود نقدی: بعد از مجمع عادی سالیانه، قیمت سهم به اندازهٔ سود نقدی هر سهم کم میشود.
- سهام جایزه: تعداد سهام بیشتر میشود و قیمت هر سهم به همان نسبت پایین میآید.
- حق تقدم: سهام تازه به قیمت اسمی منتشر میشود و قیمت هر سهم پایین میآید.
در هر سه حالت، قیمت روی تابلو یکباره پایین میآید بدون اینکه سهامدار زیانی کرده باشد. جزئیات هر کدام را در مطلبهای سود نقدی سهام چیست؟ و افزایش سرمایه چیست؟ بخوانید.
تعدیل قیمت چطور انجام میشود؟
در تعدیل، قیمتهای گذشته را طوری کوچک میکنند که با قیمتهای امروز قابل مقایسه شوند. قیمت امروز دست نمیخورد؛ قیمتهای پیش از رویداد در یک ضریب ضرب میشوند. این ضریب برابر است با قیمت بازگشایی نظری تقسیم بر قیمت پیش از رویداد.
- سود نقدی: اگر قیمت ده هزار ریال و سود نقدی ششصد ریال باشد، ضریب برابر نه هزار و چهارصد تقسیم بر ده هزار، یعنی ۰٫۹۴ است.
- سهام جایزهٔ صد درصدی: قیمت نظری پنج هزار ریال و ضریب ۰٫۵ است.
- حق تقدم صد درصدی با قیمت ده هزار ریال: قیمت نظری برابر ده هزار بهعلاوهٔ هزار ریال آورده، تقسیم بر دو است؛ یعنی پنج هزار و پانصد ریال، و ضریب ۰٫۵۵ میشود.
وقتی سهمی در طول سالها چند بار سود داده و افزایش سرمایه داشته، همهٔ این ضریبها در هم ضرب میشوند. به همین دلیل قیمت تعدیلشدهٔ چند سال پیش یک سهم ممکن است بسیار کمتر از عددی باشد که آن روز روی تابلو بود.
بازدهی واقعی سهم
بازدهی یک دوره یعنی قیمت پایان دوره نسبت به قیمت شروع آن چند درصد تغییر کرده است. اگر این حساب را با قیمتهای تابلو انجام دهید، هر مجمع و هر افزایش سرمایه یک افت بزرگ ساختگی در آن میگذارد. با قیمت تعدیلشده، بازدهی همان چیزی میشود که سهامدار واقعاً به دست آورده است: تغییر قیمت بهعلاوهٔ سود نقدی و سهام تازهای که گرفته است.
مثال: سهمی اول سال ده هزار ریال بوده، در میانهٔ سال ششصد ریال سود نقدی داده و آخر سال یازده هزار ریال است. تغییر قیمت تابلو ده درصد است. ولی قیمت تعدیلشدهٔ اول سال نه هزار و چهارصد ریال میشود و بازدهی واقعی حدود هفده درصد است، چون سهامدار علاوه بر رشد قیمت، سود نقدی هم گرفته است.
قیمت تعدیلشده را کجا میبینیم؟
در راوی ایندکس، بازدهی یک هفته، یک ماه، سه ماه و یک سال هر سهم و همچنین سقف و کف قیمت یکسالهٔ آن در صفحهٔ نماد بر پایهٔ قیمت تعدیلشده حساب میشود و کنار آن نوشتهایم «تعدیلشده». برای همین ممکن است سقف یکسالهٔ سهمی که در این مدت افزایش سرمایه داده، از عددی که در ذهن دارید کمتر باشد. برای پیدا کردن نماد از فهرست نمادها شروع کنید، یا در رتبهبندیهای بازار سهمهای روز را ببینید.
چند نکته
- قیمت تعدیلشده برای مقایسه و نمودار است؛ قیمتی که با آن خرید و فروش میکنید همان قیمت تابلو است.
- سایتهای مختلف ممکن است سود نقدی را در تعدیل حساب کنند یا نکنند؛ برای همین بازدهی یک سهم در دو سایت میتواند فرق داشته باشد.
- در تحلیل تکنیکال، سطحهایی که روی نمودار تعدیلشده و تعدیلنشده به دست میآید یکی نیست و باید بدانید کدام را میبینید.
- بازدهی گذشته، چه با قیمت تعدیلشده و چه بدون آن، چیزی دربارهٔ بازدهی آینده نمیگوید.
این مطلب صرفاً آموزشی است و توصیه به خرید یا فروش هیچ نمادی نیست.