صادرات‌محور یا وارداتی؟
صنعت‌ها از گرانی دلار یک‌جور اثر نمی‌گیرند. فلزات اساسی و محصولات شیمیایی بیشتر محصولشان را به قیمت جهانی می‌فروشند؛ دلار که بالا برود، فروش تومانی‌شان هم بالا می‌رود.
در عوض شرکتی که مواد اولیه‌اش را وارد می‌کند و محصولش را با قیمت دستوری در داخل می‌فروشد، مثل بعضی خودروسازها، با گرانی دلار هزینه‌اش بالا می‌رود ولی نمی‌تواند به همان اندازه گران بفروشد. بانک‌ها هم بیشتر به نرخ بهره و وام‌ها حساس‌اند تا به دلار.
همهٔ شرکت‌های یک صنعت یکی نیستند
شاخص صنعت میانگین است. در یک صنعت صادرات‌محور هم شرکتی پیدا می‌شود که بدهی ارزی دارد یا فروشش داخلی است.
پس از «دلار بالا رفت، پس همهٔ فلزی‌ها خوب‌اند» به نتیجه نرس؛ صورت مالی هر شرکت را جدا بخوان. فصل «شرکت از صفر تا صد» همین کار را یاد می‌دهد.
چرا دلار حاشیهٔ سود صادراتی‌ها را بالا می‌برد؟
فرض کن شرکتی محصولش را تنی ۵۰۰ دلار صادر می‌کند. با دلار ۵۰ هزار تومانی، هر تن ۲۵ میلیون تومان فروش دارد؛ با دلار ۶۰ هزار تومانی، ۳۰ میلیون. فروش ۲۰٪ بیشتر شده.
ولی بخشی از هزینه‌ها، مثل حقوق و دستمزد و انرژی، فوراً با دلار گران نمی‌شوند. اگر هزینهٔ هر تن ۱۵ میلیون تومان بماند، سود هر تن از ۱۰ به ۱۵ میلیون می‌رسد: ۵۰٪ رشد سود با ۲۰٪ رشد دلار. این همان اهرم دلاری صادراتی‌هاست. البته هزینه‌ها هم کم‌کم بالا می‌روند.
خلاصهٔ درس
صنعت‌های صادرات‌محور مثل فلزات و پتروشیمی از گرانی دلار سود می‌برند.
شرکتی که مواد اولیه را وارد می‌کند و محصولش قیمت دستوری دارد، از گرانی دلار ضرر می‌کند.
شاخص صنعت میانگین است؛ هر شرکت را جدا بخوان.
اثر دلار روی سود معمولاً بزرگ‌تر از اثرش روی فروش است، چون همهٔ هزینه‌ها با دلار بالا نمی‌روند.
واژه‌های این درس
- اهرم
- ابزاری که سود و زیان را چند برابر می‌کند؛ با پول کم، اثر حرکت قیمت بزرگ‌تر می‌شود.
خودت را بسنج
۱.شرکتی مواد اولیه‌اش را با دلار وارد می‌کند و محصولش را با قیمت دستوری داخل می‌فروشد. دلار گران شود…
- الف)سودش حتماً بیشتر می‌شود
- ب)هزینه‌اش بالا می‌رود و سودش زیر فشار است
- ج)هیچ اثری ندارد
- د)سهمش حتماً صف خرید می‌شود
دیدن جواب
جواب: ب) هزینه‌اش بالا می‌رود و سودش زیر فشار است
هزینه با دلار بالا می‌رود ولی قیمت فروش آزاد نیست؛ پس حاشیهٔ سود کم می‌شود.
۲.فروش هر تن ۴۰ و هزینه‌اش ۳۰ میلیون تومان است. دلار ۲۵٪ بالا می‌رود و فروش هم به همین اندازه؛ هزینه ثابت می‌ماند. سود هر تن چند درصد رشد می‌کند؟
- الف)۱۰۰٪
- ب)۲۵٪
- ج)۵۰٪
- د)۱۰٪
دیدن جواب
جواب: الف) ۱۰۰٪
فروش ۵۰ میلیون می‌شود و سود از ۱۰ به ۲۰ میلیون می‌رسد؛ دو برابر.