تقسیم سود و افزایش سرمایه

مجمع و سود نقدی

بعد از پایان سال مالی، مجمع شرکت تصمیم می‌گیرد چه بخشی از سود را نقدی بین سهامدارها تقسیم کند. به آن DPS یا سود نقدی هر سهم می‌گویند.

مجمع عمومی سالانه معمولاً چند ماه بعد از پایان سال مالی برگزار می‌شود. نماد شرکت کمی قبل از مجمع متوقف می‌شود و هر کس در آخرین روز معامله قبل از این توقف سهم را داشته باشد، سود نقدی آن سال به او می‌رسد؛ حتی اگر همان روز خریده باشد. سود نقدی معمولاً چند ماه بعد از مجمع، طبق زمان‌بندی‌ای که شرکت اعلام می‌کند، واریز می‌شود.

قیمت بعد از مجمع

وقتی نماد بعد از مجمع باز می‌شود، قیمت به اندازهٔ سود نقدی پایین‌تر شروع می‌کند، چون آن پول دیگر در شرکت نیست و به سهامدار تعلق گرفته. به این «تعدیل قیمت» می‌گویند.

مثلاً اگر قبل از مجمع ۱۰۰۰ سهم ۳۰۰۰ تومانی داشته باشی (۳ میلیون)، بعد از مجمع ۵۰۰ هزار تومان طلب سود داری و سهم‌هایت با قیمت ۲۵۰۰ یعنی ۲٫۵ میلیون شروع می‌کنند. جمعش همان ۳ میلیون است. پس سود نقدی پول تازه نیست، بخشی از ارزش سهم است که نقد می‌شود.

افزایش سرمایه

گاهی شرکت تعداد سهم‌هایش را زیاد می‌کند. اگر از محل سود انباشته باشد، به سهامدارها سهم جایزه می‌رسد و قیمت هر سهم به همان نسبت کم می‌شود. اگر از محل آورده باشد، سهامدار باید پول بدهد و «حق تقدم» می‌گیرد.

افزایش سرمایه از محل «تجدید ارزیابی دارایی‌ها» هم داریم که شبیه سهم جایزه است. «حق تقدم» را می‌توانی بفروشی یا با پرداخت مبلغش به سهم تبدیلش کنی. اگر تا پایان مهلت نه بفروشی و نه پولش را بدهی، شرکت آن را به‌عنوان «حق تقدم استفاده‌نشده» می‌فروشد و فقط مابه‌التفاوتش، دیرتر، به تو می‌رسد.

نسبت تقسیم سود

اگر EPS شرکتی ۵۰۰ تومان باشد و مجمع ۴۰۰ تومان نقدی تقسیم کند، «نسبت تقسیم سود» ۸۰٪ است. بقیهٔ سود در شرکت می‌ماند تا خرج توسعه یا پرداخت بدهی شود.

نسبت بالا برای کسی که درآمد نقدی می‌خواهد خوب است، ولی شرکتی که همهٔ سودش را تقسیم می‌کند، پول کمی برای رشد دارد. شرکتی که سود کمی تقسیم می‌کند، باید نشان بدهد آن پول را جای خوبی خرج کرده؛ وگرنه سهامدار پولش را دیرتر و کمتر می‌بیند.

خلاصهٔ درس

مجمع سالانه تصمیم می‌گیرد چه بخشی از سود نقدی تقسیم شود؛ سود هر سهم که پرداخت می‌شود DPS است.

سود به کسی می‌رسد که در آخرین روز معامله قبل از توقف نماد برای مجمع، سهم را داشته باشد.

بعد از مجمع قیمت به اندازهٔ سود نقدی تعدیل می‌شود؛ ثروتت در آن لحظه عوض نمی‌شود.

افزایش سرمایه از سود انباشته سهم جایزه می‌دهد؛ از آورده، حق تقدمی که پولش را باید بدهی.