اوراق یعنی قرض دادن

تو قرض می‌دهی، سود می‌گیری

وقتی سهم می‌خری، شریک شرکت می‌شوی. وقتی ورقهٔ با درآمد ثابت می‌خری، به دولت یا یک شرکت قرض می‌دهی و در عوض سود معین و اصل پولت را در تاریخ معین پس می‌گیری.

در بورس تهران و فرابورس، اوراق دولتی مثل اسناد خزانهٔ اسلامی و انواع صکوک مثل مرابحه و اجاره معامله می‌شوند. صندوق‌های درآمد ثابت بیشتر پولشان را در همین اوراق و سپردهٔ بانکی می‌گذارند.

سود دوره‌ای با عدد

یک ورقهٔ صکوک اجاره با مبلغ اسمی ۱۰۰ هزار تومان و سود سالانهٔ ۲۰٪ که هر سه ماه پرداخت می‌شود، هر سه ماه ۵ هزار تومان به حسابت واریز می‌کند (۲۰٪ ÷ ۴ = ۵٪). در سررسید هم ۱۰۰ هزار تومان اصل پول برمی‌گردد.

اوراق شرکتی معمولاً «ضامن» دارند، مثلاً یک بانک، تا اگر ناشر نتوانست بپردازد، ضامن بپردازد. اوراق دولتی ریسک نکول کمتری دارند. هرچه ریسک ناشر بیشتر باشد، معمولاً سود بیشتری هم پیشنهاد می‌دهد.

ریسک اوراق: نکول و ضامن

اوراق دولتی را دولت بازپرداخت می‌کند و ریسک پس ندادنشان خیلی کم است. اوراق شرکتی، مثل صکوک مرابحه یا اجارهٔ یک شرکت، به توان پرداخت همان شرکت بسته‌اند؛ برای همین معمولاً یک «ضامن»، اغلب یک بانک، دارند که اگر شرکت نتوانست بپردازد، او بپردازد.

به این ریسک که ناشر سود یا اصل پول را سر موعد ندهد «ریسک نکول» می‌گویند. اوراقی که ریسک بیشتری دارند، معمولاً بازده بیشتری هم می‌دهند. قبل از خرید اوراق شرکتی، ناشر، ضامن و تاریخ‌های پرداخت سود را در اطلاعیهٔ انتشار ببین.

خلاصهٔ درس

خرید ورقهٔ با درآمد ثابت یعنی قرض دادن به ناشر، در عوض سود معین و برگشت اصل پول در سررسید.

اسناد خزانه سود دوره‌ای ندارند و زیر قیمت اسمی خریده می‌شوند؛ صکوک اجاره و مرابحه سود دوره‌ای می‌دهند.

اوراق شرکتی ریسک نکول دارند و معمولاً ضامن؛ ریسک بیشتر، بازده بیشتر.

اوراق مالکیت نمی‌دهد؛ سهم مالکیت می‌دهد ولی سود معین ندارد.