جریان وجوه نقد

سود با پول نقد فرق دارد

شرکت ممکن است روی کاغذ سود کند ولی پولش هنوز طلب از مشتری‌ها باشد. صورت جریان وجوه نقد نشان می‌دهد واقعاً چقدر پول وارد و خارج شده.

مثلاً شرکتی کالا را نسیه می‌فروشد؛ در صورت سود و زیان، فروش و سود ثبت می‌شود ولی پولی وارد صندوق نشده. اگر مشتری‌ها دیر پرداخت کنند یا اصلاً نپردازند، شرکت با وجود سود روی کاغذ، برای پرداخت حقوق و بدهی‌هایش به مشکل می‌خورد.

سه بخش

جریان نقد عملیاتی (از کار اصلی)، سرمایه‌گذاری (خرید و فروش دارایی‌ها) و تأمین مالی (وام، افزایش سرمایه، سود پرداختی). جریان نقد عملیاتی مثبت و پایدار نشانهٔ سلامت است.

جریان نقد سرمایه‌گذاری معمولاً منفی است، چون شرکت دستگاه و کارخانه می‌خرد. جریان نقد تأمین مالی وقتی شرکت وام می‌گیرد مثبت و وقتی سود نقدی می‌دهد یا وام را پس می‌دهد منفی است. شرکتی که سود نقدی‌اش را با وام می‌پردازد، باید با احتیاط دید.

جریان نقد آزاد

از جریان نقد عملیاتی، پولی که شرکت صرف خرید دستگاه و ساختمان و طرح‌ها کرده را کم کن؛ آنچه می‌ماند «جریان نقد آزاد» است. اگر جریان نقد عملیاتی ۳۰۰ و خرید دارایی ۲۰۰ میلیارد باشد، جریان نقد آزاد ۱۰۰ میلیارد است.

این همان پولی است که شرکت می‌تواند بی‌وام گرفتن به‌عنوان سود نقدی بدهد. شرکتی که سال‌ها بیشتر از جریان نقد آزادش سود نقدی می‌دهد، فرق را با وام جبران می‌کند؛ این کار همیشگی نیست.

جریان نقد آزاد

یک عدد ساده و مهم: «جریان نقد آزاد»، یعنی جریان نقد عملیاتی منهای پولی که شرکت صرف خرید دستگاه، ساختمان و طرح‌های تازه کرده. این همان پولی است که واقعاً می‌شود بین سهامدارها تقسیم کرد یا با آن بدهی را پرداخت.

مثال: جریان نقد عملیاتی ۳۰۰ میلیارد تومان است و شرکت ۱۲۰ میلیارد صرف خرید دستگاه کرده؛ جریان نقد آزاد ۱۸۰ میلیارد است. اگر همان سال ۲۵۰ میلیارد سود نقدی بدهد، ۷۰ میلیاردش از جایی جز کار امسال آمده: از پول نقد قبلی یا از وام. یک سال اشکالی ندارد، ولی اگر هر سال تکرار شود، بدهی بالا می‌رود.

خلاصهٔ درس

سود روی کاغذ با پول نقد فرق دارد؛ فروش نسیه سود می‌سازد ولی پول نه.

جریان نقد سه بخش دارد: عملیاتی، سرمایه‌گذاری و تأمین مالی.

جریان نقد عملیاتی مثبت و پایدار نشانهٔ سلامت است؛ سود بدون آن را باور نکن.

جریان نقد آزاد = نقد عملیاتی منهای خرید دارایی؛ سود نقدی بیشتر از آن یعنی پرداخت از جای دیگر.