چهار محل افزایش سرمایه
افزایش سرمایه یعنی تعداد سهمهای شرکت بیشتر میشود. چهار محل اصلی دارد: آوردهٔ نقدی سهامداران (حق تقدم)، سود انباشته، اندوختهها، و مازاد تجدید ارزیابی داراییها. یک افزایش سرمایه ممکن است ترکیبی از چند محل باشد.
در آوردهٔ نقدی، پول تازه وارد شرکت میشود. در بقیه، پولی وارد نمیشود؛ فقط عددی از یک جای حسابها به سرمایه منتقل میشود و سهم مجانی (جایزه) به سهامدار میرسد.
سهم جایزه قیمت را چطور عوض میکند
وقتی افزایش سرمایه از سود انباشته یا اندوخته است، شرکت همان شرکت است ولی سهم بیشتری دارد. پس قیمت نظری هر سهم به نسبت کم میشود: قیمت قبل ÷ (۱ + درصد افزایش).
مثال فرضی: سهم ۳٬۰۰۰ تومانی با ۵۰ درصد افزایش سرمایه از سود انباشته، بعد از مجمع ۲٬۰۰۰ تومان میشود. تو به جای هر ۲ سهم، ۳ سهم داری؛ ارزش کل همان است.
سهم بیشتر، ثروت بیشتر نیست
افزایش سرمایه از سود انباشته یا تجدید ارزیابی، به خودی خود کسی را پولدارتر نمیکند؛ کیک همان کیک است که به تکههای بیشتری بریده شده. در افزایش از سود انباشته، خبر خوبش این است که شرکت آن سود را برای کار خودش نگه میدارد؛ در تجدید ارزیابی هم پول تازهای در کار نیست.
کسی که به خاطر «سهم مجانی» میخرد، چیزی بیشتر از قیمت نمیگیرد.
خلاصهٔ درس
چهار محل افزایش سرمایه: آوردهٔ نقدی، سود انباشته، اندوختهها و تجدید ارزیابی.
مراحل: پیشنهاد و گزارش توجیهی، نظر حسابرس، مجوز سازمان، مجمع فوقالعاده، ثبت.
بعد از سهم جایزه: قیمت نظری = قیمت قبل ÷ (۱ + درصد افزایش)؛ ارزش کل ثابت میماند.
واژههای این درس
- افزایش سرمایه
- وقتی شرکت تعداد سهمهایش را زیاد میکند، از محل سود انباشته، آورده نقدی سهامداران یا تجدید ارزیابی داراییها.
- حق تقدم
- حق خرید سهم تازهٔ شرکت به قیمت اسمی ۱۰۰ تومان؛ با نماد جدایی که آخرش «ح» دارد معامله میشود.
- حسابرس
- مؤسسهٔ مستقلی که حسابها و گزارشهای مالی را بررسی میکند و دربارهٔ درستیشان نظر میدهد.
- مجمع
- جلسهٔ سالانهٔ سهامدارها که در آن صورتهای مالی تأیید و سود نقدی تعیین میشود.
خودت را بسنج
۱.مراحل یک افزایش سرمایه را مرتب کن
- اظهارنظر حسابرس دربارهٔ گزارش توجیهی
- پیشنهاد هیئتمدیره و گزارش توجیهی
- تصویب در مجمع عمومی فوقالعاده
- ثبت افزایش سرمایه
- مجوز سازمان بورس
دیدن جواب
- پیشنهاد هیئتمدیره و گزارش توجیهی
- اظهارنظر حسابرس دربارهٔ گزارش توجیهی
- مجوز سازمان بورس
- تصویب در مجمع عمومی فوقالعاده
- ثبت افزایش سرمایه
هر مرحله یک اطلاعیهٔ جدا در کدال دارد؛ تا مجمع فوقالعاده تصویب نکند، افزایش سرمایه قطعی نیست.
۲.قیمت ۴٬۰۰۰ تومان و افزایش سرمایهٔ ۱۰۰ درصد از سود انباشته. قیمت نظری بعد از مجمع؟
- الف)۲٬۰۰۰ تومان
- ب)۴٬۰۰۰ تومان
- ج)۸٬۰۰۰ تومان
- د)۳٬۰۰۰ تومان
دیدن جواب
جواب: الف) ۲٬۰۰۰ تومان
۴٬۰۰۰ ÷ (۱ + ۱) = ۲٬۰۰۰. تعداد سهمهایت دو برابر شده و ارزش کل ثابت مانده.
۳.افزایش سرمایه از تجدید ارزیابی داراییها یعنی…
- الف)پول تازه وارد شرکت نمیشود؛ ارزش دفتری داراییها به روز میشود و سهم جایزه داده میشود
- ب)سهامدارها پول تازه میآورند
- ج)شرکت وام بانکی میگیرد
- د)سود نقدی بیشتری پرداخت میشود
دیدن جواب
جواب: الف) پول تازه وارد شرکت نمیشود؛ ارزش دفتری داراییها به روز میشود و سهم جایزه داده میشود
در تجدید ارزیابی، داراییها با قیمت روز دوباره ثبت میشوند و این افزایش به سرمایه میرود؛ پولی وارد نمیشود.