توافق امروز، تحویل بعد
در قرارداد آتی، خریدار و فروشنده امروز روی قیمتی توافق میکنند که در تاریخ مشخصی در آینده، یعنی سررسید، به آن قیمت معامله میکنند. امروز کل پول پرداخت نمیشود؛ هر دو طرف فقط وجه تضمین میگذارند.
در بورس کالای ایران، روی سکهٔ طلا و صندوقهای طلا قرارداد آتی راهاندازی شده و گاهی هم متوقف شده است. کدام قرارداد الان فعال است را سایت بورس کالا میگوید.
دو طرف: خرید و فروش
کسی که «موقعیت خرید» باز میکند، متعهد است در سررسید بخرد؛ از بالا رفتن قیمت سود میکند. کسی که «موقعیت فروش» باز میکند، متعهد است بفروشد؛ از پایین آمدن قیمت سود میکند.
سود یکی دقیقاً زیان دیگری است؛ آتی به خودی خود ارزشی نمیسازد، فقط ریسک قیمت را جابهجا میکند.
برای چه ساخته شده
آتی اول برای پوشش ریسک ساخته شد: کسی که سکه یا طلا دارد و از افت قیمت میترسد، یا کسی که بعداً باید طلا بخرد و از گرانی میترسد، قیمت آینده را از امروز قطعی میکند.
بعدها کسانی آمدند که فقط روی جهت قیمت حدس میزنند. حضور هر دو گروه است که بازار را پرمعامله میکند.
با خرید خود سکه چه فرقی دارد
اگر سکه یا واحد صندوق طلا بخری، همهٔ پولش را میدهی و صاحب آن میشوی؛ زیانت حداکثر همان پول است.
در آتی فقط بخشی از ارزش را میگذاری، ولی سود و زیان کل ارزش قرارداد به حسابت میآید. یعنی با پول کم، ریسک بزرگی را بر دوش میگیری.
آتی کالای تازهکار نیست
اگر هنوز صندوق طلا، گواهی سکه و حباب را خوب نمیشناسی، اول دورهٔ «صندوقهای طلا، اهرمی و بخشی» و «بورس کالا و گواهیها» را تمام کن.
آتی همان طلاست، با اهرم و تعهد؛ اشتباه کوچک در آن، زیان بزرگی میسازد.
خلاصهٔ درس
آتی یعنی توافق امروز روی قیمت معاملهٔ سررسید، با گذاشتن فقط وجه تضمین.
موقعیت خرید از بالا رفتن قیمت و موقعیت فروش از پایین آمدن آن سود میکند؛ سود یکی زیان دیگری است.
کار امروز: در سایت بورس کالا، قراردادهای آتی فعال امروز را ببین.
واژههای این درس
- حباب
- فاصلهٔ قیمت بازار یک صندوق با ارزش واقعی داراییهایش (NAV).
- اهرم
- ابزاری که سود و زیان را چند برابر میکند؛ با پول کم، اثر حرکت قیمت بزرگتر میشود.
خودت را بسنج
۱.تو موقعیت خرید آتی سکه داری. قیمت سکه بالا میرود. چه میشود؟
- الف)تو سود میکنی و طرف فروش به همان اندازه زیان
- ب)هر دو طرف سود میکنند
- ج)تو زیان میکنی
- د)تا سررسید هیچ اتفاقی نمیافتد
دیدن جواب
جواب: الف) تو سود میکنی و طرف فروش به همان اندازه زیان
موقعیت خرید از بالا رفتن قیمت سود میکند و این سود از جیب طرف فروش است.
۲.هر کلمه را به معنیاش وصل کن
- سررسید
- موقعیت خرید
- موقعیت فروش
- وجه تضمین
دیدن جواب
- سررسید
- روزی که قرارداد به پایان میرسد
- موقعیت خرید
- تعهد خرید در سررسید
- موقعیت فروش
- تعهد فروش در سررسید
- وجه تضمین
- پولی که برای باز کردن موقعیت میگذاری
این چهار کلمه پایهٔ همهٔ درسهای بعدند.
۳.کدام جمله دربارهٔ آتی درست است؟
- الف)با گذاشتن بخشی از ارزش، سود و زیان کل قرارداد مال توست
- ب)اول باید همهٔ پول قرارداد را بدهی
- ج)فقط میشود موقعیت خرید گرفت
- د)زیان هیچوقت بیشتر از سود نمیشود
دیدن جواب
جواب: الف) با گذاشتن بخشی از ارزش، سود و زیان کل قرارداد مال توست
این همان اهرم آتی است.