فیش حقوقت را بخوان
در فیش حقوق دو عدد مهم است: حقوق ناخالص (همهٔ پرداختها) و حقوق خالص (چیزی که به حسابت میآید). فرقشان کسورات است: سهم بیمهٔ تأمین اجتماعی که برای کارگر ۷٪ حقوق مشمول است، مالیات حقوق و کسورات دیگر مثل وام.
بودجه را همیشه با حقوق خالص بنویس، نه ناخالص.
مالیات حقوق پلکانی است
مالیات حقوق در ایران پلکانی است: تا یک سقف معاف است و بالاتر از آن، هر پله نرخ بیشتری دارد. این سقف و نرخها هر سال در قانون بودجه عوض میشوند.
پلکانی یعنی نرخ بالاتر فقط روی بخشی از حقوق که از پله رد شده حساب میشود، نه روی همهٔ حقوق.
اضافهحقوقی که کم بود
کسی برای اضافهحقوق ۲۰٪ شغلش را عوض کرد. ماه اول دید پول حسابش فقط حدود ۱۴٪ بیشتر شده و فکر کرد حسابداری اشتباه کرده.
اشتباهی نبود: بخشی از حقوق تازه به پلهٔ مالیاتی بالاتر رسیده بود و از هر تومانِ اضافه، هم ۷٪ بیمه و هم مالیات با نرخ بالاتر کم میشد. موقع مقایسهٔ پیشنهادها، خالص را با خالص مقایسه کن.
سابقهٔ بیمه را رها نکن
سالهای بیمهٔ تأمین اجتماعی برای بازنشستگی و خدمات درمانی شمرده میشوند. اگر شغلت را عوض کردی یا مدتی کار نداشتی، ببین سابقهات قطع شده یا نه.
سابقهٔ بیمه را میتوانی با سامانهٔ رسمی تأمین اجتماعی ببینی؛ سالی یک بار نگاهش کن.
همه را کنار هم بگذار
در این دوره دیدی پولت کجا میرود، بودجه نوشتی، تورم و سود روی سود را با عدد دیدی، هزینهٔ وام و قسط را حساب کردی، ریسک و بازده را شناختی، کلاهبرداری را تشخیص دادی و بیمه و فیش حقوق را خواندی.
قدم بعد، نوشتن برنامهٔ سرمایهگذاری برای پولی است که کنار میگذاری؛ این کار را در دورهٔ «برنامهٔ سرمایهگذاری خودت» قدمبهقدم انجام میدهی.
خلاصهٔ دوره
خرج را بشناس، بودجه بنویس و پسانداز را اول جدا کن.
تورم پول بیحرکت را میخورد و سود روی سود با زمان کار میکند؛ بدهی هم همینطور.
کار امروز: فیش حقوقت را بخوان و بودجهٔ ماه بعد را با حقوق خالص بنویس.
خودت را بسنج
۱.بودجهٔ ماهانه را با کدام عدد بنویسی؟
- الف)حقوق خالص
- ب)حقوق ناخالص
- ج)حقوق پارسال
- د)حقوق سال بعد
دیدن جواب
جواب: الف) حقوق خالص
فقط پولی که به حسابت میآید قابل خرج است.
۲.هر کلمهٔ فیش را به معنیاش وصل کن
- ناخالص
- خالص
- حق بیمه
- معافیت مالیاتی
دیدن جواب
- ناخالص
- همهٔ پرداختها قبل از کسر
- خالص
- مبلغی که به حساب میآید
- حق بیمه
- سهم تو برای تأمین اجتماعی
- معافیت مالیاتی
- بخشی از حقوق که مالیات ندارد
سهم بیمه، سابقهٔ بیمه و بازنشستگی تو را میسازد.
۳.مالیات پلکانی یعنی…
- الف)نرخ بالاتر فقط روی بخشی که از پله رد شده
- ب)همهٔ حقوق با بالاترین نرخ
- ج)مالیات ثابت برای همه
- د)مالیات فقط برای کارفرما
دیدن جواب
جواب: الف) نرخ بالاتر فقط روی بخشی که از پله رد شده
رسیدن به پلهٔ بعد کل حقوق را گرانتر نمیکند؛ فقط بخش اضافه را.
۴.ترتیب درست کارهای مالی را بچین
- بدهیهای گران را کم کن
- برای پسانداز برنامهٔ سرمایهگذاری بنویس
- بودجه بنویس و پسانداز را اول جدا کن
- خرجهایت را بشناس
- خطرهای بزرگ را بیمه کن
دیدن جواب
- خرجهایت را بشناس
- بودجه بنویس و پسانداز را اول جدا کن
- بدهیهای گران را کم کن
- خطرهای بزرگ را بیمه کن
- برای پسانداز برنامهٔ سرمایهگذاری بنویس
پایه اول، سرمایهگذاری بعد.