هر شمع یک روز
در نمودار شمعی، هر شمع داستان یک روز است: قیمت با چه شروع شد (باز)، با چه تمام شد (بسته)، و بالاترین و پایین‌ترین قیمتِ روز چه بود. بدنهٔ شمع بین باز و بسته است و خط باریک بالا و پایین، سقف و کف روز.
در نمودار روزانه هر شمع یک روز است، ولی می‌شود نمودار هفتگی یا ماهانه هم داشت که هر شمعش یک هفته یا یک ماه را خلاصه می‌کند. شمع‌ها کنار هم داستان حرکت قیمت را می‌گویند: پشت سر هم سبز یعنی چند روز خریدارها قوی‌تر بوده‌اند و پشت سر هم قرمز یعنی فروشنده‌ها.
سبز و قرمز
اگر قیمت آخر روز از اول روز بالاتر باشد، شمع سبز است. اگر پایین‌تر باشد، قرمز. پس یک نگاه به رنگ‌ها می‌گوید روزها بیشتر مثبت بوده‌اند یا منفی.
اندازهٔ بدنه هم مهم است. بدنهٔ بلند یعنی فاصلهٔ زیاد بین قیمت اول و آخر روز، یعنی یک طرف (خریدار یا فروشنده) خیلی قوی بوده. بدنهٔ کوچک یعنی قیمت آخر روز نزدیک قیمت اول روز بوده و دو طرف تقریباً هم‌زور بوده‌اند. سایه‌های بلند هم نشان می‌دهند قیمت در طول روز تا کجا رفته و برگشته.
حالا یک نمودار واقعی
این نمودار روزانهٔ یک سهم واقعی است، از چپ (قدیمی‌تر) به راست (جدیدتر). سبزها و قرمزها را ببین و حس کن قیمت روزبه‌روز چطور حرکت کرده.
پایین نمودار میله‌های خاکستری حجم معاملات هر روز است که در درس‌های بعد سراغش می‌رویم. سعی کن چند چیز را پیدا کنی: بلندترین شمع سبز، بلندترین شمع قرمز، و روزهایی که شمع خیلی کوچک بوده. همین نگاه کردن ساده، چشمت را برای خواندن نمودار آماده می‌کند.
یک شمع را با عدد بخوان
فرض کن سهمی امروز با ۱۰۰۰ تومان باز شد، تا ۱۰۶۰ بالا رفت، تا ۹۸۰ پایین آمد و با ۱۰۴۰ تومان بسته شد. چون بسته از باز بالاتر است، شمع سبز است. بدنه از ۱۰۰۰ تا ۱۰۴۰ است، سایهٔ بالا از ۱۰۴۰ تا ۱۰۶۰ و سایهٔ پایین از ۹۸۰ تا ۱۰۰۰.
این شمع می‌گوید روز با فشار فروش شروع شد، خریدارها قیمت را بالا بردند و در آخر روز کمی از سقف عقب نشستند. هر شمع خلاصهٔ کشمکش خریدار و فروشنده در یک روز است.
بسته: آخرین یا پایانی؟
در بورس تهران دو قیمت آخر روز داریم: آخرین قیمت معامله و قیمت پایانی. بعضی نمودارها بستهٔ شمع را آخرین قیمت می‌گذارند و بعضی قیمت پایانی. برای همین یک شمع در دو سایت ممکن است کمی فرق داشته باشد.
مهم این است که همیشه با یک نمودار کار کنی و بدانی بسته‌اش کدام است. قیمت پایانی مبنای دامنهٔ فرداست، ولی آخرین قیمت تازه‌ترین توافق خریدار و فروشنده را نشان می‌دهد.
خلاصهٔ درس
هر شمع خلاصهٔ یک دوره است: قیمت باز، قیمت بسته، بالاترین و پایین‌ترین قیمت.
سبز یعنی بسته بالاتر از باز؛ قرمز یعنی بسته پایین‌تر از باز.
بدنهٔ بلند یعنی یک طرف قوی‌تر بوده؛ سایهٔ بلند یعنی قیمت تا جایی رفته و برگشته.
یک شمع را همیشه کنار شمع‌های قبل و بعدش بخوان.
واژه‌های این درس
- پایانی
- میانگین وزنی قیمت معامله‌های روز؛ قیمت رسمی‌ای که دامنهٔ فردا از آن حساب می‌شود.
- حجم
- تعداد سهم‌هایی که در یک روز معامله شده.
خودت را بسنج
۱.شمعی قرمز با بدنهٔ بلند یعنی چه؟
- الف)قیمت در آن روز خیلی بالا رفت
- ب)قیمت آخر روز خیلی پایین‌تر از اول روز بود
- ج)معامله‌ای انجام نشد
- د)نماد بسته بود
دیدن جواب
جواب: ب) قیمت آخر روز خیلی پایین‌تر از اول روز بود
قرمز یعنی بسته پایین‌تر از باز، و بدنهٔ بلند یعنی فاصله زیاد بود.
۲.خط باریک بالای شمع چه چیزی را نشان می‌دهد؟
- الف)قیمت باز شدن
- ب)بالاترین قیمت آن روز
- ج)حجم معاملات
- د)قیمت روز بعد
دیدن جواب
جواب: ب) بالاترین قیمت آن روز
سایهٔ بالا یعنی سقف قیمت آن روز.
۳.شمعی با باز ۲۰۰۰، بالاترین ۲۰۵۰، پایین‌ترین ۱۹۰۰ و بسته ۱۹۲۰. کدام درست است؟
- الف)قرمز با سایهٔ بالای بلندتر از سایهٔ پایین
- ب)سبز با بدنهٔ بلند
- ج)قرمز بدون سایه
- د)سبز با سایهٔ پایین بلند
دیدن جواب
جواب: الف) قرمز با سایهٔ بالای بلندتر از سایهٔ پایین
بسته (۱۹۲۰) زیر باز (۲۰۰۰) است، پس قرمز. سایهٔ بالا ۵۰ تومان و سایهٔ پایین فقط ۲۰ تومان است.