از فروش تا سود خالص
صورت سود و زیان از فروش شروع می‌شود. بهای تمام‌شدهٔ کالا که کم شود، سود ناخالص می‌ماند؛ هزینه‌های اداری و فروش که کم شود، سود عملیاتی؛ و بعد از مالیات و هزینهٔ مالی، سود خالص.
اینجا عددهای ۱۲ ماه اخیر را می‌بینی (جمع چهار فصل آخر). نسبت سود خالص به فروش را حاشیهٔ سود خالص می‌گویند: از هر ۱۰۰ تومان فروش، چند تومان سود برای سهامدار می‌ماند.
سه سؤال از صورت سود و زیان
وقتی صورت سود و زیان شرکتت را می‌بینی، سه سؤال بپرس. یک: فروش امسال از پارسال بیشتر است؟ اگر بله، رشدش از تورم بیشتر است یا کمتر؟ دو: حاشیهٔ سود ناخالص بالا رفته یا پایین؟ یعنی شرکت توانسته افزایش هزینه‌ها را به قیمت فروشش منتقل کند؟ سه: بیشترِ سود خالص از سود عملیاتی آمده یا از جاهای دیگر؟
اگر فروش ۳۰٪ بالا رفته ولی تورم ۴۰٪ بوده، شرکت در واقع کمتر از پارسال فروخته است.
خلاصهٔ درس
دوازده ماه اخیر یعنی جمع چهار فصل آخر؛ تازه‌ترین تصویر یک‌سالهٔ شرکت.
حاشیهٔ سود خالص = سود خالص ÷ فروش.
رشد فروش را با تورم بسنج؛ رشد کمتر از تورم یعنی کوچک شدن واقعی.
سود عملیاتی از کار اصلی شرکت می‌آید؛ آن را جدا از سود خالص ببین.
واژه‌های این درس
- سود خالص
- پولی که بعد از کم کردن همهٔ هزینه‌ها و مالیات از فروش، برای شرکت باقی می‌ماند.
خودت را بسنج
۱.فروش شرکتی ۳۰٪ بیشتر شده و تورم سال ۴۰٪ بوده. یعنی…
- الف)فروش واقعی، بعد از تورم، کمی کمتر شده
- ب)رشد واقعی عالی بوده
- ج)تورم ربطی ندارد
- د)شرکت دو برابر شده
دیدن جواب
جواب: الف) فروش واقعی، بعد از تورم، کمی کمتر شده
۱٫۳ ÷ ۱٫۴ ≈ ۰٫۹۳؛ با حساب تورم، حدود ۷٪ افت واقعی.