وقتی همه خوشحالاند و قیمتها تند بالا میروند، طمع میگوید «جا نمانی». وقتی همه میترسند، ترس میگوید «همه را بفروش». تصمیمهایی که در این لحظهها گرفته میشود معمولاً بدتریناند.
شاخص «ترس و طمع» در راوی نشان میدهد بازار الان بیشتر ترسیده یا طمعکار است. تاریخ بازار پر از دورههایی است که همه در اوج هیجان خریدهاند و در اوج ترس فروختهاند؛ یعنی دقیقاً برعکس آنچه میخواستند. شناختن این احساس در خودت، اولین قدم کنترلش است.
قبل از هر معامله بنویس: چرا میخرم، حد ضررم کجاست و کی میفروشم. وقتی بازار هیجانی شد، به جای احساس، به همین یادداشت نگاه کن.
یک قاعدهٔ کمکی: وقتی خیلی هیجانزده یا خیلی ترسیدهای، هیچ تصمیم بزرگی نگیر و یک روز صبر کن. اگر فردا هم همان تصمیم منطقی به نظر رسید، اجرایش کن. بیشتر تصمیمهای هیجانی بعد از یک شب خواب، کمتر جذاب به نظر میرسند.
پول اجاره، پول شهریه یا وامی که باید قسطش را بدهی، جایش بورس نیست. وقتی به آن پول نیاز داری، ممکن است بازار درست همان روزها در افت باشد و مجبور شوی با ضرر بفروشی.
فقط پولی را وارد کن که اگر یکی دو سال به آن دست نزنی، زندگیات مختل نشود.
فرض کن در ۱۰ معامله، ۴ بار درست میگویی و هر بار ۲۰٪ سود میکنی، و ۶ بار اشتباه میکنی ولی با حد ضرر هر بار فقط ۸٪ ضرر. سود: ۴ × ۲۰ = ۸۰. ضرر: ۶ × ۸ = ۴۸. نتیجه مثبت است.
برعکسش: ۷ بار درست با سود ۵٪ و ۳ بار اشتباه با ضرر ۲۰٪. سود ۳۵ و ضرر ۶۰؛ با اینکه بیشتر وقتها درست گفتی، ضرر کردی. چیزی که نتیجه را میسازد اندازهٔ سودها و ضررهاست، نه فقط تعداد درستها.
ترس و طمع تصمیمهای بد میسازند: طمع نزدیک قله، ترس نزدیک کف.
قبل از هر معامله دلیل، حد ضرر و هدف را بنویس و در هیجان به همان نگاه کن.
وقتی خیلی هیجانزده یا ترسیدهای، تصمیم بزرگ را یک روز عقب بینداز.
با پول قرضی یا پولی که لازم داری وارد بازار نشو.
بازار سه روز است تند بالا رفته و همه از سود حرف میزنند. کدام کار عاقلانهتر است؟
«جا ماندن» از کدام احساس است؟
۵ بار سود ۱۰٪ و ۵ بار ضرر ۱۵٪. نتیجهٔ کل تقریباً؟