شرکتهای بورسی باید گزارشهایشان را در سامانهٔ «کدال» منتشر کنند: صورتهای مالی، گزارش فعالیت ماهانه، دعوت به مجمع و هر خبر مهم. منبع رسمی خبر هر شرکت همینجاست.
در کدال برای هر شرکت میتوانی همهٔ گزارشها را به ترتیب تاریخ ببینی. گزارشها معمولاً بعد از ساعت معاملات هم منتشر میشوند و روز بعد روی قیمت اثر میگذارند. هر خبری که دربارهٔ یک شرکت میشنوی، اول در کدال پیدایش کن.
بیشتر شرکتهای تولیدی هر ماه میگویند چقدر تولید کردند و چقدر فروختند. مقایسهٔ فروش این ماه با همان ماه سال قبل نشان میدهد کار شرکت رو به رشد است یا نه.
مثلاً اگر فروش مهر امسال ۳۰٪ بیشتر از مهر پارسال باشد، رشد خوبی است؛ ولی اگر تورم هم ۳۰٪ بوده، فروش واقعی تقریباً ثابت مانده. برای همین علاوه بر مبلغ فروش، به مقدار تولید و فروش (مثلاً تن یا دستگاه) هم نگاه کن.
در بورس تهران بسیاری از شرکتها هر ماه فروششان را در کدال منتشر میکنند. بارها دیده شده که یک گزارش ماهانهٔ خیلی بهتر از انتظار، قیمت سهم را چند روز پشت سر هم بالا برده و گزارشی ضعیف، برعکس.
برای همین خیلی از سرمایهگذارهای بنیادی، اولین کارشان در روزهای اول هر ماه خواندن گزارشهای ماهانهٔ سهمهای خودشان است.
در گزارش ماهانه دو عدد هست: مقدار فروش (مثلاً تن یا دستگاه) و مبلغ فروش. فرض کن شرکتی امسال ۱۰۰۰ تن به نرخ ۱۰ میلیون تومان فروخته؛ ۱۰ میلیارد تومان. پارسال ۱۲۰۰ تن به نرخ ۷ میلیون فروخته بود؛ ۸ میلیارد و ۴۰۰ میلیون تومان.
مبلغ فروش ۱۹٪ بیشتر شده ولی مقدار ۱۷٪ کمتر. رشد فقط از گرانی آمده. اگر نرخها آرام شوند، این رشد هم میرود. همیشه هر دو عدد را با هم ببین.
اسفند و فروردین در خیلی از صنعتها با بقیهٔ ماهها فرق دارند؛ اسفند شلوغ است و فروردین تعطیلات دارد. برای همین فروش فروردین را با اسفند مقایسه نکن، با فروردین سال قبل مقایسه کن.
روش دیگر، جمع فروش از اول سال مالی تا امروز است. مثلاً جمع هفت ماه اول امسال در برابر هفت ماه اول پارسال، از نوسان یک ماه خاص کمتر گول میخورد.
شرکتها هر سه ماه صورتهای مالی منتشر میکنند: سهماهه، ششماهه، نهماهه و سالانه. صورتهای ششماهه را حسابرس بررسی میکند و صورتهای سالانه را کامل حسابرسی؛ گزارش حسابرس کنارشان در کدال میآید. صورتهای سهماهه و نهماهه معمولاً حسابرسینشدهاند.
در گزارش حسابرس اگر «بند» یا «اظهارنظر مشروط» دیدی، یعنی حسابرس با بخشی از عددها موافق نبوده یا مدرک کافی نداشته. چند بند جدی، مخصوصاً دربارهٔ بدهیها یا ادامهٔ فعالیت شرکت، هشدار است و ارزش خواندن دارد.
کدال منبع رسمی همهٔ گزارشها و خبرهای شرکتهاست.
گزارش ماهانه زودتر از صورت مالی خبر میدهد؛ آن را با همان ماه سال قبل مقایسه کن.
رشد مبلغ فروش را از رشد مقدار فروش جدا کن تا اثر تورم و قیمت را ببینی.
صورتهای سالانه حسابرسیشدهاند؛ بندهای جدی در گزارش حسابرس هشدار است.
خبر رسمی یک شرکت را کجا باید دید؟
فروش مهر امسال را با کدام ماه مقایسه کنیم بهتر است؟
مبلغ فروش ۳۰٪ بیشتر و مقدار فروش ۲۰٪ بیشتر شده. کدام درست است؟
کدام صورت مالی را حسابرس بهطور کامل حسابرسی میکند؟