دلار، سکه، طلا و شاخص

چرا دلار برای بورس مهم است؟

خیلی از شرکت‌های بزرگ بورس تهران محصولشان را صادر می‌کنند یا قیمت فروششان به دلار بسته است؛ مثل فولادی‌ها، مسی‌ها و پتروشیمی‌ها. وقتی دلار گران می‌شود، همان محصول به تومان گران‌تر فروخته می‌شود و سودشان بالا می‌رود.

برای همین بورس و دلار معمولاً با هم حرکت می‌کنند، ولی نه همیشه و نه هم‌زمان. گاهی بازار جهش دلار را زودتر پیش‌بینی می‌کند و گاهی ماه‌ها عقب می‌ماند. در این فصل این رابطه را روی نمودارهای واقعی می‌بینی.

بازده واقعی

اگر سهمت در یک سال ۲۰٪ بالا رفته ولی دلار و قیمت‌ها ۴۰٪ گران شده‌اند، با پولت کمتر از پارسال می‌توانی بخری. به این می‌گویند بازده واقعی منفی.

برای همین بازده را همیشه کنار یک معیار ببین: تورم، دلار یا شاخص کل. عدد بازده به‌تنهایی نمی‌گوید کارت خوب بوده یا نه.

بازده واقعی را حساب کن

برای حساب بازده واقعی، عددها را تقسیم کن، نه کم. سهمی که ۲۰٪ بالا رفته در سالی که تورم ۴۰٪ بوده: ۱٫۲ ÷ ۱٫۴ ≈ ۰٫۸۶؛ یعنی قدرت خریدت حدود ۱۴٪ کمتر شده، نه ۲۰٪.

معیار مقایسه هم مهم است. تورم با خرید کالاها و خدمات روزمره سنجیده می‌شود و دلار با کالاهای وارداتی. این دو همیشه هم‌اندازه بالا نمی‌روند؛ برای همین بعضی‌ها بازدهشان را هم با تورم و هم با دلار می‌سنجند.

خلاصهٔ درس

دلار برای بورس مهم است، چون قیمت فروش خیلی از شرکت‌های بزرگ به دلار بسته است.

برای مقایسهٔ چند دارایی، همه را از ۱۰۰ شروع کن تا رشدشان کنار هم دیده شود.

بازده واقعی یعنی بازده بعد از تورم؛ سود اسمی کمتر از تورم یعنی کم شدن قدرت خرید.

بازده را همیشه کنار یک معیار ببین: تورم، دلار یا شاخص کل.