پذیره‌نویسی را فراموش نکن

مهلت دارد

برای تبدیل حق تقدم به سهم، باید در مهلت پذیره‌نویسی که شرکت اعلام می‌کند، پولش را بپردازی؛ معمولاً از طریق اپ کارگزاری یا سامانه‌ای که شرکت معرفی می‌کند.

اگر نه بفروشی و نه بپردازی، شرکت حق تقدم‌های استفاده‌نشده را بعد از مهلت می‌فروشد و پولش را، بعد از کم کردن ۱۰۰ تومان اسمی و هزینه‌ها، به تو برمی‌گرداند. معمولاً این مبلغ از وقتی خودت بفروشی کمتر است و دیرتر هم می‌رسد.

سه راه، با یک مثال

فرض کن ۱۰۰۰ سهم ۳۰۰۰ تومانی داری، یعنی ۳ میلیون تومان. شرکت ۱۰۰٪ افزایش سرمایه از آورده می‌دهد و حالا ۱۰۰۰ سهم ۱۵۵۰ تومانی و ۱۰۰۰ حق تقدم حدوداً ۱۴۵۰ تومانی داری؛ هنوز همان ۳ میلیون.

راه اول: حق تقدم را بفروشی. حدود ۱ میلیون و ۴۵۰ هزار تومان پول نقد می‌گیری و ۱۰۰۰ سهمت می‌ماند. راه دوم: ۱۰۰ هزار تومان (۱۰۰۰ × ۱۰۰) بدهی و بعداً ۲۰۰۰ سهم داشته باشی، حدود ۳ میلیون و ۱۰۰ هزار تومان. راه سوم: هیچ کاری نکنی و چند ماه بعد پولی را بگیری که شرکت از فروش حق تقدم‌هایت به دست آورده.

مهلت ۶۰ روزه و نماد «ح»

قانون تجارت می‌گوید مهلت پذیره‌نویسی نباید کمتر از ۶۰ روز باشد. شرکت تاریخ شروع و پایان، شمارهٔ حساب و روش پرداخت را در «اطلاعیهٔ پذیره‌نویسی» در کدال اعلام می‌کند.

نماد حق تقدم (همان نماد سهم با «ح» در آخر) معمولاً چند روز بعد از بازگشایی سهم اصلی باز می‌شود و تا نزدیک پایان مهلت معامله می‌شود. تاریخ دقیق آخرین روز معامله را از همان اطلاعیه بخوان، نه از حافظه.

بعد از پرداخت چه می‌شود؟

وقتی ۱۰۰ تومان را دادی، حق تقدمت «استفاده‌شده» می‌شود ولی هنوز سهم نیست و نمی‌توانی بفروشی‌اش. شرکت باید بعد از پایان مهلت، افزایش سرمایه را در ادارهٔ ثبت شرکت‌ها ثبت کند تا سهم‌های تازه به پرتفوی‌ها بیایند.

این کار ممکن است چند هفته تا چند ماه طول بکشد. در این مدت پولت قفل است؛ اگر بازار پایین بیاید، نمی‌توانی سهم‌های تازه را بفروشی.

خلاصهٔ درس

برای تبدیل حق تقدم به سهم، باید در مهلت پذیره‌نویسی پولش را بدهی.

حق تقدم استفاده‌نشده را شرکت بعد از مهلت می‌فروشد و پولش را دیرتر و معمولاً کمتر می‌دهد.

بعد از پرداخت، تا ثبت افزایش سرمایه صبر می‌کنی تا سهم تازه قابل فروش شود.

هر وقت حق تقدم گرفتی، همان هفته تصمیم بگیر: می‌فروشی یا پذیره‌نویسی می‌کنی.