اختیار خرید قراردادی است که به دارنده‌اش «حق» می‌دهد سهمی را در تاریخ سررسید با قیمت مشخصی (قیمت اعمال) بخرد. برای این حق، از اول مبلغی به نام «پرمیوم» می‌پردازد.
در بورس تهران نماد اختیار خرید با «ض» شروع می‌شود. هر نماد یک سهم پایه، یک قیمت اعمال و یک تاریخ سررسید دارد. مثلاً اختیار خرید فولاد با قیمت اعمال ۶۰۰۰ تومان که سه ماه دیگر سررسید است. قیمت خود قرارداد (پرمیوم) هر روز در بازار بالا و پایین می‌رود.
اگر در سررسید قیمت سهم بالاتر از قیمت اعمال باشد، این حق ارزش دارد. اگر پایین‌تر باشد، کسی با قیمت بالاتر نمی‌خرد؛ حق بی‌ارزش می‌شود و پرمیوم از دست رفته.
حساب سود ساده است: اگر قیمت اعمال ۱۰۰۰ و پرمیوم ۵۰ تومان باشد و سهم در سررسید ۱۲۰۰ شود، ارزش حق ۲۰۰ تومان است و سود خالص ۱۵۰ تومان (منهای پرمیوم). اگر سهم ۱۰۳۰ شود، ارزش حق ۳۰ تومان است و با پرمیوم ۵۰ تومانی، در کل ۲۰ تومان ضرر کرده‌ای.
در بورس تهران سال‌هاست روی سهم‌های بزرگ و پرمعامله و چند صندوق، قرارداد اختیار معامله وجود دارد. نماد اختیار خرید با «ض» و اختیار فروش با «ط» شروع می‌شود.
بسیاری از اختیارهای خریدی که قیمت اعمالشان خیلی بالاتر از قیمت سهم است، تا سررسید بی‌ارزش می‌شوند. ارزان بودن یک اختیار معمولاً یعنی احتمال سود دادنش کم است.
سهم ۱۰۰۰ تومان است و اختیار خرید با قیمت اعمال ۱۰۰۰ تومان را با پرمیوم ۸۰ تومان خریدی. برای اینکه در سررسید ضرر نکنی، سهم باید دست‌کم ۱۰۸۰ تومان باشد؛ این «نقطهٔ سر به سر» است.
اگر سهم در سررسید ۱۲۰۰ باشد، هر اختیار ۲۰۰ تومان ارزش دارد؛ منهای ۸۰ پرمیوم، ۱۲۰ تومان سود، یعنی ۱۵۰٪ روی پولی که دادی. سهم فقط ۲۰٪ بالا رفته بود. ولی اگر سهم ۱۰۰۰ یا کمتر بماند، همهٔ ۸۰ تومان از دست می‌رود.
اختیار خرید حق خرید سهم با قیمت اعمال در سررسید است، نه اجبار؛ نمادش در بورس تهران با «ض» شروع می‌شود.
برای این حق از اول پرمیوم می‌پردازی.
در سررسید، ارزش هر سهم = قیمت سهم منهای قیمت اعمال، اگر مثبت باشد؛ وگرنه صفر.
نقطهٔ سر به سر = قیمت اعمال به‌علاوهٔ پرمیوم.
اختیار خرید با قیمت اعمال ۱۰۰۰ داری و در سررسید سهم ۸۰۰ است. چه می‌شود؟
پرمیوم یعنی…
اختیار خرید با قیمت اعمال ۲۰۰۰ و پرمیوم ۱۵۰ تومان. نقطهٔ سر به سر در سررسید؟