کد بورسی و کارگزار

درس ۳ · کد بورسی و کارگزار
بازگشت به خانه

اول کد بورسی

برای معامله یک «کد بورسی» لازم داری. با ثبت‌نام در سامانهٔ سجام و احراز هویت، کد بورسی به نامت صادر می‌شود. یک بار این کار را می‌کنی و همیشه می‌ماند.

برای گرفتن کد بورسی، کارت ملی، شمارهٔ موبایلی که به نام خودت است و یک حساب بانکی لازم داری. ثبت‌نام در سجام آنلاین است و بعد از آن، کارگزاری که انتخاب می‌کنی کد بورسی‌ات را فعال می‌کند. با یک کد بورسی می‌توانی در چند کارگزاری هم حساب داشته باشی. سهم‌هایی که می‌خری به نام همین کد ثبت می‌شوند، نه به نام کارگزار.

کارگزار: واسطهٔ تو با بورس

خودت مستقیم به بورس وصل نمی‌شوی. یک «کارگزاری» انتخاب می‌کنی و در سامانهٔ معاملات آنلاین آن خرید و فروش می‌کنی. کارگزار برای هر معامله کارمزد کمی برمی‌دارد.

کارگزاری‌ها از نظر سامانهٔ معاملات، پشتیبانی و امکانات با هم فرق دارند، ولی کارمزد اصلی همه تقریباً یکی است. پولت را به حساب کارگزاری واریز می‌کنی و بعد در سامانهٔ آنلاین سفارش خرید می‌دهی. سهم‌ها در سپرده‌گذاری مرکزی به نام خودت ثبت می‌شوند؛ پس اگر کارگزار را عوض کنی، سهم‌هایت سر جایشان می‌مانند.

کارگزار ناظر چیست؟

سهمی که از یک کارگزاری می‌خری، زیر نظر همان کارگزاری می‌ماند؛ به آن «کارگزار ناظر» آن سهم می‌گویند. یعنی اگر سهمی را با کارگزاری «الف» خریدی، برای فروشش در کارگزاری «ب» اول باید درخواست «تغییر کارگزار ناظر» بدهی.

می‌توانی هم‌زمان در چند کارگزاری حساب داشته باشی. کارمزدها را سازمان بورس تعیین می‌کند و بین کارگزاری‌ها تقریباً یکی است؛ فرق اصلی‌شان در کیفیت اپ، سرعت واریز پول و پاسخ‌گویی پشتیبانی است.

سهم‌هایت کجا ثبت می‌شوند؟

سهم‌هایی که می‌خری در «سپرده‌گذاری مرکزی» به نام کد بورسی خودت ثبت می‌شوند، نه در حساب کارگزار. کارگزار فقط واسطهٔ خرید و فروش است. برای همین اگر کارگزاری را عوض کنی یا اپش چند روز کار نکند، سهم‌هایت سر جایشان هستند.

با سامانهٔ «سهام من» سپرده‌گذاری مرکزی می‌توانی، جدا از اپ کارگزاری، فهرست همهٔ سهم‌هایت را ببینی. سود نقدی بیشتر شرکت‌ها هم از سامانهٔ سپرده‌گذاری مرکزی مستقیم به حساب بانکی‌ای واریز می‌شود که در سجام ثبت کرده‌ای؛ پس شمارهٔ شبای حسابت را در سجام درست و به‌روز نگه دار.

این کار را نکن

کد بورسی‌ات را به کسی قرض نده

گاهی کسی پیشنهاد می‌دهد با کد بورسی تو برایش معامله شود؛ مثلاً برای گرفتن سهمیهٔ بیشتر در عرضهٔ اولیه. هر معامله‌ای که با کد تو انجام شود، به نام تو ثبت می‌شود و مسئولیت و دردسرش هم با توست.

کد بورسی و رمز حساب کارگزاری مثل کارت بانکی‌اند: فقط مال خودت.

خلاصهٔ درس

برای معامله یک کد بورسی (از سجام) و حساب در یک کارگزاری لازم داری؛ همهٔ مراحل آنلاین است.

سهم‌هایت به نام خودت در سپرده‌گذاری مرکزی ثبت‌اند، نه به نام کارگزار.

هر سهم زیر نظر کارگزاری‌ای است که با آن خریدی؛ برای فروش از جای دیگر، اول کارگزار ناظر را عوض کن.

هر معامله کارمزد دارد و کارمزد بین کارگزاری‌ها تقریباً یکی است.

خودت را بسنج

برای خرید اولین سهم، به چه چیزهایی نیاز داری؟

کارمزد را چه کسی می‌گیرد؟

سهمی را با کارگزاری اول خریدی و حالا می‌خواهی با اپ کارگزاری دوم بفروشی. چه باید کرد؟

اپ کارگزاری‌ات چند روز از دسترس خارج شده. سهم‌هایت چه می‌شوند؟

درس بعد: ساعت بازار و روزهای معاملهدرس‌های این فصل